DİSK Sosyal-İş'ten A101'e 11 ilde 15 mağaza önünde eylem

DİSK'e bağlı Sosyal-İş Sendikası, A101 market zincirinde çalışan işçilerin temel hak taleplerini duyurmak için 11 ilde eş zamanlı basın açıklamaları düzenledi. Sendikanın 17 Eylül'de A101 Genel Müdürlüğü önünde başlattığı eylem süreci, Fethiye, Diyarbakır, Adana, Antalya, Mersin, Kocaeli, Çanakkale, Ankara, Bilecik, İzmir ve İstanbul'da toplam 15 mağaza önünde yapılan açıklamalarla sürdü. Sendikaya göre eylemlere sendika ve emek örgütleri temsilcilerinin yanı sıra çeşitli siyasi parti ve demokratik kitle örgütlerinden katılımcılar da destek verdi.

Açıklamalarda öne çıkan talepler içme suyuna ücretsiz erişim, insanca yemek ücreti, oturarak çalışma hakkı ve ödenmeyen fazla mesai ücretlerinin karşılanması olarak sıralandı. Sendika, işçilerin mağazalarda gün boyu ayakta çalıştırıldığını, bir tabureye oturmalarının dahi yasaklandığını, rafları suyla dolu mağazalarda çalışanlara ücretsiz içme suyu sağlanmadığını belirtti. Açılış öncesi ve kapanış sonrası yapılan hazırlık, temizlik ve kasa sayımlarının mesaiye yansıtılmadığı, haftalık 45 saatlik yasal sınırın sistematik olarak aşıldığı iddia edildi. Sendika ayrıca kasa açıklarının ve son kullanma tarihi yaklaşan ürünlerin bedelinin işçilerin cebinden karşılatıldığını öne sürdü.

Diyarbakır'daki açıklamayı okuyan Sosyal-İş üyesi Semiha Güler, A101 yönetimine temel insani hakların derhal güvence altına alınması, fazla mesai ücretlerinin geriye dönük ödenmesi, kasa açığı ve son kullanma tarihi kotası gibi uygulamalara son verilmesi ve yemek ücretlerinin gıda enflasyonuna uygun şekilde artırılarak her yıl güncellenmesi çağrısında bulundu. Mersin'de açıklamayı yapan Sosyal-İş üyesi Emine Güner, taleplerin karşılanana kadar mücadelenin süreceğini söylerken, Adana'da açıklamayı okuyan Sosyal-İş üyesi Ali Deniz İznebioğlu da düşük yemek ücretleri, içme suyuna erişim sorunu ve gün boyu ayakta çalışma koşullarına dikkat çekti.

İstanbul Kadıköy'deki açıklamada, A101 CEO'su Talat Olgay'ın Ekonomist dergisine verdiği ve şirketin 80 bin kişiye istihdam sağladığı, teknolojiyle işçilerin işini kolaylaştırdığı yönündeki açıklamalarına atıfta bulunuldu. Sendikaya göre açıklamada, işçiler olmadan mağazaların işletilemeyeceği, teknoloji ve verimlilik artışının işçilerin yükünü hafifletmek yerine şirkete daha fazla kâr getirdiği savunuldu. Diyarbakır'daki açıklamada ise CEO'nun röportajında yer alan 1945 engelli istihdamına ilişkin ifadelere de değinilerek, bu sayıya iş kazası sonucu engelli duruma gelen işçilerin dahil olup olmadığı soruldu.

Sosyal-İş Mağaza Market Komisyonu'ndan Gülbin Demirel, eylemlerin Eylül ayında tek bir işyerinde başladığını, Ekim ayında önce 4, ardından 8 mağazaya ulaştığını, son eylemlerle birlikte bu sayının 15'e çıktığını belirtti. Demirel, sendikanın 30 farklı noktada yeni eylemler için hazırlık yaptığını duyurdu ve öncelikli hedeflerinin işçileri haklarına yönelik bilinçlendirmek olduğunu ifade etti. Açıklamalarda, hakların örgütlenerek ve mücadele ederek kazanılacağı vurgulanarak A101 ve benzeri koşullarda çalışan market işçileri Sosyal-İş'te örgütlenmeye çağırıldı.

Sendika, A101 yönetiminin taleplerini karşılayıp somut adımlar atana kadar eylemlerin süreceğini belirtti. Açıklamalar genel olarak "su hakkımızdır, vereceksiniz; insanca yemek hakkımızdır, karşılayacaksınız; oturarak çalışma hakkımızdır, sağlayacaksınız" sözleriyle ve "mağaza işçisi yalnız değildir" sloganlarıyla sona erdi.