DİSK, COP31 öncesi Antalya’da ‘Adil Geçiş’ sosyal politika önerilerini açıkladı

DİSK, 10 Kasım 2026 Salı günü Antalya Döşemealtı Belediyesi Yeşilyaprak Kültür Merkezi’nde düzenlediği basın toplantısıyla Adil Geçiş Sosyal Politika Önerileri’ni açıkladı. Toplantı, iklim zirvesi COP31’in Antalya’da toplandığı günlere denk geldi. Açılış konuşmasını DİSK Genel Sekreteri Tayfun Görgün yaptı, ardından DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu sendikanın adil geçiş önerilerini sundu.

Toplantıya 23 ülkeden ITUC (Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu) ve ETUC (Avrupa Sendikalar Konfederasyonu) üyesi sendikacılar katıldı. Kanada Quebec İşçi Federasyonu (FTQ) Genel Sekreteri Oliver Carriere ile ITUC-Afrika İklim Değişikliği Adil Geçiş ve İşçi Sağlığı İş Güvenliği Program Koordinatörü Rhoda Boateng de konuşma yaptı.

Çerkezoğlu konuşmasında, İzmir Aliağa’daki HABAŞ demir çelik fabrikasında meydana gelen patlamada son bilgilere göre 17 işçinin yaşamını yitirdiğini hatırlattı ve bu ölümleri “önlenebilir olduğu halde önlenmeyen, göz göre göre gelen işçi ölümleri” olarak nitelendirdi. Çerkezoğlu ayrıca iki hafta önce COP31’in toplanacağı Antalya’nın Kepez ilçesinde bir şantiyede hortumun işçilerin kaldığı konteynerleri parçaladığını, bu olayda dört işçinin hayatını kaybettiğini belirterek bunu “iklim krizinin, güvencesizliğin ve maliyet hesabının faturasının işçinin canına kesildiği bir iş cinayeti” olarak değerlendirdi.

Açıklamada, son 11 yılın modern ölçüm tarihinin en sıcak dönemi olarak kayıtlara geçtiği, sel, kuraklık, orman yangını ve fırtına gibi aşırı hava olaylarının sıklık ve şiddetinin arttığı vurgulandı. DİSK’e göre iklim krizi yalnızca bir çevre sorunu değil, aynı zamanda bir sistem ve emek sorunu; krizin sonuçlarına işçi sınıfı diğer kesimlere göre daha ağır ve doğrudan maruz kalıyor.

Çerkezoğlu, ILO hesaplamalarına atıfla, karbon yoğun enerji üretimi, sanayi, ulaştırma ve tarım-ormancılık gibi alanlarda geçiş sürecinde yaklaşık 6 milyon iş kaybı yaşanırken, yeni sektörlerde 24 milyon iş yaratılmasının öngörüldüğünü aktardı. Ancak yaratılacak yeni işlerin insana yakışır, sendikalı ve güvenceli olacağının garantisi bulunmadığını belirtti. DİSK’e göre dönüşümün maliyeti işçi ücretlerinden değil, fosil yakıt şirketleri, otomotiv devleri ve karbon yoğun sanayi tekellerinin kâr ve servetinden karşılanmalı.

Açıklamada Türkiye hükümetinin iklim stratejileri, eylem planları ve İklim Kanunu’nda “adil geçiş” ifadesinin yer aldığı ancak iş ve gelir güvencesi, toplu pazarlık, sendikaların karar süreçlerine katılımı, işçi sağlığı ve iş güvenliği, sektörel ve bölgesel geçiş planları ile dönüşümün maliyetinin kimin tarafından karşılanacağı konularında somut, denetlenebilir ve yaptırımı olan bir düzenleme bulunmadığı ifade edildi. DİSK, 2022 yılında düzenlenen İklim Şurası kararlarının da bağlayıcı olmadığını belirtti.