İzmir Aliağa'daki HABAŞ fabrikasında patlama: 17 işçi hayatını kaybetti

İzmir'in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 9 Kasım'da meydana gelen patlama ve ardından çıkan yangında 17 işçi yaşamını yitirdi, çok sayıda işçi yaralandı. Olayın ardından başta Birleşik Metal-İş, Petrol-İş, Kristal-İş, Genel-İş, Tez-Koop-İş ve Eğitim-Sen olmak üzere çok sayıda sendika yazılı açıklama yaparak yaşamını yitiren işçilerin ailelerine başsağlığı, yaralılara acil şifa diledi.

Genel-İş'in açıklamasına göre ilk bilgiler, bakım çalışması sırasında bir vincin çökmesi, düşen malzemenin doğal gaz ve oksijen borularını koparması ve bunun sonucunda patlamanın meydana geldiği yönünde. Sendika, olayın nasıl gerçekleştiğine ilişkin açıklamalar arasındaki farklılıkların işyerindeki iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarına dair ciddi soru işaretleri doğurduğunu belirtti. Eğitim-Sen ise olayı doğalgaz patlaması olarak tanımladı.

Birleşik Metal-İş'in açıklamasına göre bu olay, aynı fabrikada son üç hafta içinde yaşanan üçüncü iş cinayeti oldu. Sendikaya göre taşeron işçisi olarak çalışan Hakan Doğan 21 Ekim'de, Eyüp Eğinli ise 5 Kasım'da aynı fabrikada hayatını kaybetmişti. Eğitim-Sen de son iki ay içinde biri 20 diğeri 55 yaşında iki işçinin daha fabrikada yaşamını yitirdiğini aktardı.

Tez-Koop-İş'in açıklamasında, şirketin kendi 2025 yılı raporunda son bir yılda iş kazalarının yüzde 56, taşeron işçilerdeki kazaların ise yüzde 118 arttığının belgelendiği iddia edildi. Sendika ayrıca fabrikanın 145 milyar lira ciroya sahip olduğunu ve vergi teşvikleriyle büyüdüğünü öne sürerek, patlamanın ardından yayın yasağı getirildiğini ve sorumluluğun bir işçiye yıkılmaya çalışıldığını savundu.

Genel-İş açıklamasında, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile ilgili yönetmelikler uyarınca işverenin patlama risklerini önceden belirleme, patlamadan korunma dokümanı hazırlama ve bakım çalışmalarında tehlikeli enerji kaynaklarını kontrol altına alma yükümlülüğü bulunduğu hatırlatıldı. Sendika, bakım öncesinde doğal gaz ve oksijen hatlarının izole edilip edilmediği, gaz ölçümü yapılıp yapılmadığı ve risk değerlendirmesi bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirtti.

Sendikalar ortak olarak olayın kaza değil iş cinayeti olduğunu vurgulayarak, işçi sağlığı ve güvenliği sağlanana kadar fabrikada üretimin durdurulmasını, patlamanın nedenlerinin ve ihmallerin bağımsız şekilde soruşturulmasını, denetim yükümlülüğünü yerine getirmeyenler dahil tüm sorumluların yargı önünde hesap vermesini talep etti. Tez-Koop-İş ayrıca iş cinayetlerinin ana kaynağı olarak gördüğü taşeron çalıştırma sistemine son verilmesini istedi.