Soma ve Kınık’ta Binlerce Madenci İşsiz Kalabilir: Termik Santral Kapanıyor

Manisa'nın Soma ve Kınık ilçeleri, maden işçileri için endişe verici bir gelecekle yüzleşiyor. Torku'ya ait Soma Termik Santrali'nin Mayıs ayında kapanacağı iddiaları, bölgedeki yaklaşık 5 bin maden işçisini işsizlik tehdidiyle karşı karşıya bırakıyor.

Soma Termik Santrali Tartışmaları ve Borçlar

2015 yılında özelleştirilen ve 685.5 milyon dolara Torku'ya satılan Soma Termik Santrali, o günden bu yana çeşitli sorunlarla gündemde kaldı. Hava filtresi denetimlerindeki gevşeklikler ve filtrelerin kullanılmaması, Soma'da hava kalitesini düşürerek ciddi çevre sorunlarına yol açtı. Daha vahim olanı ise, santralin 3 Ocak 2023'ten itibaren Türkiye Kömür İşletmeleri'nden (TKİ) aldığı kömürün bedelini ödemediği ortaya çıktı. 2023 yılı itibarıyla bu borcun faizsiz halinin 3 milyar 273 milyon lira olduğu belirtiliyor.

Santral Kapanıyor, İşçiler Kaygılı

Soma Termik Santrali'nin 2 Mayıs'ta Soma'ya sıcak su vermeyi durduracak olması, santralin tamamen kapanacağı yönündeki beklentileri güçlendiriyor. İşçiler, santralin özelleştirme değerinin dahi makine değerlerinin altında olduğunu, üretim yapısının ise köhne ve verimsiz olduğunu savunuyor. Bu durumun, başka hiçbir şirketin üretimi devralmak istememesine neden olduğunu belirtiyorlar. Santraldeki üretimin devam etmesinde, geçtiğimiz yıl elektriğe yapılan zammın etkili olduğunu düşünen işçiler, kömür ve elektrik şirketlerinin devletten benzer kaynak aktarımları beklediğine dikkat çekiyor.

"Kar Edemiyoruz" Gerekçesiyle İşçi Kıyımı

Şirketler, ithal kömürle rekabet edemedikleri ve kar elde edemedikleri gerekçesiyle kamuya ait açık maden sahalarını üretimden çekiyor ve özel sektörde de işçileri toplu halde işten çıkarma yoluna gidiyor. TKİ'ye bağlı Ege Linyit İşletmeleri'ndeki Deniş Panosu'nun Torku Santrali ile eş güdümlü çalışırken kapanacağı konuşuluyor. Polyak, İmbat, Demir Export, Yeni Anadolu gibi özel maden işletmelerinde de binlerce işçinin işten çıkarılma tehlikesi bulunuyor.

Polyak Madeninde yaşanan süreç, işçilerin endişelerini artırıyor. Ocak ayında sendika ve toplu sözleşme sürecini protesto etmek amacıyla madene inmeme eylemi yapan işçilerin o günden beri birer ikişer işten çıkarıldığı, son zamanlarda ise bu sayının günde 10-15'e ulaştığı ifade ediliyor. Deneme süresindeki ve 6 aydan kısa süreli çalışanların yanı sıra, özellikle emeklilik sürecindeki işçiler olmak üzere son üç ayda yaklaşık 700 işçinin işten çıkarıldığı belirtiliyor. Ocak ayında 2 bin 800 olan işçi sayısının 2 bine düştüğü, 5 Mayıs'ta yapılacak yeni işten çıkarmalarla bu sayının 1000'e inmesinin beklendiği konuşuluyor. İşçiler, sendikacıların bu süreçte yeterince aktif olmadığını ve işten çıkarmalara karşı adım atmadığını vurguluyor.

Maden İşçilerinin Haklı Talepleri ve Yaşam Mücadelesi

Maden patronlarının, Soma Katliamı sonrası çıkan yasa gereği maden işçilerine iki asgari ücret düzeyinde maaş ödeme zorunluluğunun kendileri için "külfet" olduğunu dile getirmesi, işçiler arasında tepkiye neden oluyor. Mesai ve ek ödemelerle 50 bin lirayı aşan maaşları için patronların kendileriyle alay eder gibi "Gidin bu ücretleri dışarıda bulabiliyor musunuz" ifadelerini kullandığını aktaran işçiler, yerin 800 metre altında, ölümle burun buruna çalıştıklarını ve aldıkları ücretin çok daha fazlasını hak ettiklerini belirtiyorlar.

Bölge Ekonomisi ve Sosyal Yaşam Tehlikede

Polyak işçileri, patronların "kar etmiyoruz" açıklamalarına inanmadıklarını, madenden her gün yüzlerce kamyon sevkiyat yapıldığını ve özellikle Muğla çevresindeki termik santrallere satış yapıldığını ifade ediyor. İşçiler, patronların karlarından kaynaklanan zararları işçilere yüklemesinin ciddi sonuçları olacağını düşünüyor. Soma ve Kınık'ın ekonomisinin büyük ölçüde madenciliğe dayandığını vurgulayan işçiler, beklenen sayıda işçi çıkarılması durumunda bölgenin ciddi anlamda etkileneceğini ve işçilere bağlı 15 ila 20 bin civarında ilçe halkının geçim sıkıntısı yaşayacağını öngörüyor. Bu durumun göçü, yoksulluğu, açlığı ve suç oranlarında artışı beraberinde getirebileceği konusunda uyarıyorlar.

İşçiler, sendikacıların işten atma sürecinde işçileri direnişe çağırmamasından dolayı hayal kırıklığı yaşıyor ve emek ve demokrasi güçlerinin 1 Mayıs öncesinde bu kritik konuya eğilmesinin hayati önem taşıdığını belirtiyorlar.