Genel-İş: İklim Krizinin Bedelini İşçiler ve Yoksullar Ödüyor

Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yaptığı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31), Antalya’da başladı. 100’den fazla ülke ve Avrupa Birliği’nin katıldığı konferans 12 gün sürecek. Genel-İş Sendikası, zirve vesilesiyle yaptığı açıklamada iklim krizinin bedelini kimin ödediği sorusunun tartışılması gerektiğini vurguladı.

Sendikanın açıklamasında, Oxfam’ın Ekim 2026’da yayımladığı “Disaster Divide” (Afet Uçurumu) araştırmasına atıfla, dünyanın en zengin yüzde 0,1’lik kesiminin karbon emisyonlarının en yoksul 3,5 milyar insanın toplam emisyonlarından fazla olduğu belirtildi. Açıklamaya göre bu veri, iklim krizinin aynı zamanda bir eşitsizlik ve adaletsizlik krizi olduğunu ortaya koyuyor. Aynı raporun, aşırı zenginlerin hem iklim krizini körükleyen sektörlerden hem de afet sonrası yeniden inşa çalışmalarından kazanç sağladığını gösterdiği aktarıldı.

Genel-İş’in açıklamasında, 2014-2050 yılları arasında dünyada her 10 kişiden 1’inin iklim krizi nedeniyle yaşadığı yerden ayrılmak zorunda kalacağının tahmin edildiği belirtildi. Türkiye’de ise yaklaşık 21 milyon insanın yaşamı boyunca en az bir kez iklim kriziyle bağlantılı tehlikelerle karşı karşıya kaldığı ifade edildi.

Belediye işçileri krizi en doğrudan yaşıyor

Açıklamada, Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 2024 raporuna göre dünya genelinde 2,4 milyardan fazla işçinin aşırı sıcaklara maruz kaldığı aktarıldı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) 2025 tarihli ortak araştırmasına göre sıcaklık artışının sıcak çarpması, sıvı kaybı, böbrek işlevi bozukluğu ve nörolojik rahatsızlıklara yol açtığı, bunun işçilerin sağlığının yanı sıra çalışma kapasitesini ve ekonomik güvencelerini de etkilediği belirtildi. Lancet Countdown’ın 2026 verilerine göre 2025 yılında aşırı sıcaklar nedeniyle dünya genelinde 573 milyar potansiyel çalışma saati kaybedildiği aktarıldı.

Genel-İş’e göre belediye işçileri bu krizin sonuçlarıyla en doğrudan karşılaşan emekçiler arasında yer alıyor. Temizlik işçilerinin yaz aylarında asfalt ve beton üzerinde yüksek sıcaklıklar altında çalıştığı, park ve bahçe işçilerinin güneş altında ağır fiziksel işler yaptığı, yol ve altyapı işçilerinin aşırı sıcakların yanı sıra fırtına ve sel gibi olağanüstü hava koşullarında da görev yapmak zorunda kaldığı belirtildi. Atık toplama işçilerinin ise sıcaklık, hava kirliliği ve biyolojik risklerin bir arada bulunduğu koşullarda çalıştığı ifade edildi.

Açıklamada, afet anlarında kentin yeniden işler hale gelmesi için en çok çalışanların yine bu hizmetleri üreten işçiler olduğu, ancak işin yetiştirilmesi ve personel yetersizliği gibi gerekçelerle işçilerin sağlık ve güvenlik ihtiyaçlarının çoğu zaman geri plana itildiği belirtildi. Genel-İş, iklim koşullarının ağırlaştığı dönemlerde çalışma saatlerinin yeniden düzenlenmesini, yeterli dinlenme aralarının verilmesini, temiz içme suyuna ve gölgelik alanlara erişim sağlanmasını ve uygun koruyucu donanımların temin edilmesini işverenlerin sorumluluğu olarak tanımladı.

Sendika, sıcaklık risklerine karşı önceden hazırlanmış eylem planlarının, işin ve çalışma saatlerinin hava koşullarına göre düzenlenmesinin, sağlık gözetimi, eğitim ve risk değerlendirmelerinin çalışma yaşamının ayrılmaz parçası olması gerektiğini belirterek bu süreçlerde işçilerin ve sendikaların karar alma mekanizmalarında yer almasının önemine dikkat çekti.