Kanada’nın 2026 bütçesine sendikalardan tepki: işçi hakları eksik kaldı

Kanada hükümetinin açıkladığı 2026 federal bütçesine ülkenin işçi sendikalarından sert eleştiriler geldi. Canadian Labour Congress (CLC – Kanada İşçi Sendikaları Konfederasyonu), bütçenin yaşam pahalılığına yönelik bazı adımlar içerdiğini ancak işçi haklarında ciddi boşluklar bıraktığını duyurdu. CUPE (Kanada Kamu Çalışanları Sendikası) ise bütçeyi, kamu hizmetlerinin özelleştirilmesine giden yolu açmakla suçladı.

CLC Başkanı Bea Bruske, açıklamasında “ABD’deki seçimlerden çıkarılacak bir ders varsa, o da yaşam pahalılığının ekonomik büyümenin arkasına atılamayacağıdır” dedi. Bruske’ye göre bütçe, işletmelere yönelik teşviklere yaklaşık 100 milyar dolar ayırırken, insanlara doğrudan destek için bunun yarısından azını öngörüyor. Bruske, “Kanadalılar daha güçlü bir ekonomi istiyor, ama aynı zamanda iyi işlere sahip olabileceklerini, market alışverişlerini karşılayabileceklerini, kiralarını ödeyebileceklerini ve ailelerine bakabileceklerini bilmek istiyorlar” diye konuştu.

Açıklamada, bütçenin bakanlara yasal grevleri sona erdirme yetkisi veren C-39 sayılı yasa tasarısının da yürürlüğe konmasını öngördüğü belirtildi. CLC, hükümetin grev hakkını tam olarak koruma yönündeki beyanına rağmen bu adımın işçilerin toplu pazarlık gücünü zayıflatacağını savunuyor. Bruske, “Güçlü bir ekonomi, güçlü işçi haklarına bağlıdır. Bu bütçenin vaat ettiği yatırımlardan yararlanabilmek için işçilerin daha iyi ücret ve çalışma koşulları için pazarlık edebilmesi gerekir” ifadelerini kullandı.

Bütçede market, konut ve ev enerjisi maliyetlerine yönelik destekler ile madencilik, kritik mineraller ve stratejik sektörlere büyük yatırımlar yer alıyor. Ancak CLC, bu yatırımların sendikal temsil ve denetlenebilir çalışma standartlarına ilişkin net taahhütler içermediğini, yapay zeka ve teknolojik değişimden etkilenen işçiler için de yeterli koruma sunmadığını belirtti.

CLC ayrıca, ticaretle ilişkili işten çıkarmalardan doğrudan etkilenen işçilerin yanı sıra tedarikçiler, yerel işletmeler ve çevredeki topluluklar üzerinden dolaylı olarak etkilenenleri de kapsayacak daha güçlü bir işsizlik sigortası sistemi çağrısı yaptı. Bruske, “Bir fabrika üretimi kıstığında, bunun etkisi yerel ekonominin tamamına yayılır. İşlerini kaybeden işçilerin, işvereni doğrudan gümrük vergilerinden etkilensin ya da bu sürecin dolaylı sonuçlarına maruz kalsın, aynı desteğe ihtiyacı vardır” dedi.

CLC, federal harcama artışının yavaşlatılması planının kamu hizmetlerini zayıflatma riski taşıdığı uyarısında bulundu; kamu hizmet kapasitesinin yeniden güçlendirilmesini, yeterli sağlık personelini, evrensel ilaç ve diş tedavisi desteğini ile genişletilmiş uzun süreli bakım ve ruh sağlığı hizmetlerini talep etti. Bütçe ayrıca Kanada’nın dört büyük havalimanındaki işletme faaliyetlerinin özelleştirilmesi planlarını da ilerletiyor; CLC bunun yolcular için maliyetleri artırabileceğini ve işçilerin ücretleri, çalışma koşulları ile pazarlık gücü üzerinde baskı yaratabileceğini belirtti. Buna karşılık CLC, işyeri güvenliği, ücret hırsızlığı, işçi yanlış sınıflandırması ve Kanada Endüstriyel İlişkiler Kurulu’na (CIRB) ayrılan kaynaklara yönelik önlemleri olumlu karşıladığını ifade etti.

CUPE ise bütçeyi “kurumsal yardımları ve işçilere yönelik saldırıları derinleştiren” bir adım olarak nitelendirdi. Sendikaya göre bütçe, nesiller boyunca birlikte inşa edilen sağlık gibi kamu hizmetlerinin özelleştirilmesine giden yolu açıyor ve bunun sonucunda iş kayıpları ile hizmet kalitesinde gerilemeler yaşanacak.