Fransa'da iş kazası tazminatlarına kısıtlama: FO hükümeti sert eleştirdi

Fransa'da iş kazaları ve meslek hastalıkları branşının (AT-MP) 2027'de 1,5 milyar avro açık vermesi bekleniyor. Bu rakam 2026'daki 1,3 milyar avroluk açığın ardından geliyor ve branşın 2025'te yeniden açık vermeye başlamasından bu yana görülen en ciddi tablolardan biri olarak kayıtlara geçiyor. Sendika Force Ouvrière (FO), bu dengesizliğin branşın yapısal bir çöküşünden değil, siyasi tercihlerden kaynaklandığını öne sürdü.

FO'nun açıklamasına göre branş, işveren primleriyle finanse ediliyor ve bu primlerin düzeyi işyerlerindeki kaza oranına bağlı olarak belirleniyor. Ancak işveren primlerindeki indirimler, muafiyetler ve iş kazaları ile meslek hastalıklarının eksik bildirilmesi finansmanı dengesiz hale getiriyor. Sendika, eksik bildirimin maliyetinin yılda 2 ila 3,8 milyar avro arasında tahmin edildiğini, bu rakamın branşın fazla verdiği dönemlerdeki ortalama fazlasını bile aştığını belirtti. Açıklamada, 2027 için hastalık branşına yapılacak 2 milyar avroluk yük aktarımının da bu finansman sorununu gizlediği ve işverenlerin yol açtığı risklerin maliyetinin tamamını üstlenmediği vurgulandı.

FO'ya göre hükümet, açığın yapısal nedenlerine eğilmek yerine, iş kazası veya meslek hastalığı geçiren çalışanları doğrudan etkileyecek yeni kısıtlamalara gidiyor. 2026 bütçe yasasıyla getirilen ve Haziran 2026'da çıkarılan bir kararnameyle netleştirilen düzenlemeye göre, iş kazası günlük tazminatlarının azami ödeme süresi dört yılla sınırlandırıldı; bu kural 1 Ocak 2027'den itibaren meydana gelen vakalara uygulanacak. Sendika, tedavi süresinin bir bütçe takvimiyle değil, her vakanın tıbbi gerçekliğiyle belirlenmesi gerektiğini savundu.

30 Eylül 2026 tarihli bir başka kararnameyle günlük tazminatlara asgari ücretin 1,8 katı oranında tavan getirildi; bu düzenleme 1 Kasım 2026'dan itibaren meydana gelen vakalara uygulanacak ve bu tavanın üzerinde maaş alan çalışanlar için gelir kaybı telafisini azaltacak. Buna ek olarak, 2027 bütçesi kapsamında iş kazası günlük tazminatlarının tamamının vergilendirilmesi planlanıyor; hâlihazırda bu tazminatların yalnızca yarısı vergiye tabi. FO, bu düzenlemenin mağdurların eldeki gelirini daha da azaltacağını belirtti.

Sendika açıklamasında, çalışanların işle bağlantılı bir zararın fiziksel, psikolojik ve mesleki sonuçlarını zaten yaşadığını, bunun üzerine bir de gelir kaybına maruz bırakılmaması gerektiğini vurguladı. FO'ya göre mesleki zararın tazmini bütçe dengeleme aracı haline getirilemez.

FO, 2027 bütçe tasarısında mesleki yeniden entegrasyonu önlemeye yönelik yalnızca tek bir tedbir bulunduğunu, bunun da tedavi eden hekimler, uzmanlar, sigorta hekimleri ve işyeri hekimleri arasındaki koordinasyonla sınırlı kaldığını belirtti. Sendicaya göre bu önlem, işle bağlantılı sağlık sorunları yaşayan çalışanların istihdamda kalmasını sağlamak için yetersiz; önleme politikasının sağlık profesyonelleri arasındaki koordinasyonla sınırlı kalamayacağını, birincil önleme, yeterli kaynak ve işverenlerin etkin sorumluluğunu gerektirdiğini savundu.

FO, branşın açığının giderilmesinin mağdurların haklarının kısıtlanmasıyla değil, açığın asıl nedenlerine müdahale edilerek, eksik bildirimle gerçek anlamda mücadele edilerek, önlemenin güçlendirilmesi ve meslek hastalıklarının tanınmasının iyileştirilmesiyle sağlanabileceğini belirtti. Sendika, işverenlerin mesleki risklerin finansmanındaki tam mali sorumluluğunun yeniden tesis edilmesini talep ediyor ve mesleki risklerin sonuçlarının bu risklerden sorumlu olanlarca üstlenilmesi, hastalık branşına aktarılmaması veya mağdurlara yüklenmemesi gerektiğini savunuyor.