DİSK'ten çocuk işçiliğine karşı Millî Eğitim Bakanlığı önünde eylem

DİSK, çocuk işçiliğinin önlenmesi ve çocukların eğitim hakkının güvence altına alınması yönündeki taleplerini, okulların açıldığı 14 Eylül Pazartesi günü Millî Eğitim Bakanlığı önünde düzenlediği basın açıklamasıyla kamuoyuna duyurdu. Açıklamayı DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu yaptı; DİSK Genel Başkan Yardımcısı ve Genel-İş Genel Başkanı Remzi Çalışkan, DİSK Genel Sekreteri Tayfun Görgün, DİSK Yönetim Kurulu Üyesi Şükret Sevgener ile DİSK İç Anadolu Bölge Temsilcisi Birgül Kaya da açıklamaya katıldı.

Çerkezoğlu, açıklamada “Çocukların yeri fabrikalar, atölyeler, tarlalar değil; okullardır! Çocukların görevi patronlara ucuz işgücü olmak değildir” dedi. Çocuk ölümlerine de değinen Çerkezoğlu, “Çocukların tehlikeli işlerde çalıştırıldığı, denetimsizliğin olağanlaştırıldığı bir düzende yaşanan ölümleri kader olarak kabul edemeyiz” ifadelerini kullandı.

Açıklama sırasında DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR) tarafından hazırlanan Çocuk İşçiliği Raporu da paylaşıldı. Rapora göre 2025 itibarıyla 6 milyon 708 bin çocuk yoksulluk içinde yaşıyor; çocukların yüzde 36,8’i yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında bulunuyor. 14-17 yaş grubunda okullaşma oranı son eğitim yılında 8,1 puan geriledi.

Rapor, aynı yaş grubunda çocuk istihdamındaki artışa dikkat çekiyor: 2021’de 520 bin olan 15-17 yaş arası çalışan çocuk sayısı 2025’te 882 bine yükseldi, yani dört yılda 362 bin artış yaşandı ve çocuk istihdamı yaklaşık yüzde 70 büyüdü. DİSK-AR’a göre Türkiye’de bugün her 100 çocuktan en az 15’i çalışıyor; çocuk işçiliği oranı ise son 13 yılda ancak 1,1 puan geriledi.

Raporda Mesleki Eğitim Merkezlerine (MESEM) de yer verildi. Buna göre MESEM’e kayıtlı öğrenci sayısı son on yılda 5,3 kat artarak yarım milyonu aştı; 2025-2026 eğitim-öğretim yılında 392 bin 887 çocuk MESEM kapsamında kayıtlı. DİSK, mesleki eğitime karşı olmadıklarını ancak bugünkü MESEM uygulamasında çocukların gerçek işyerlerinde, riskli fabrika ve atölyelerde çalıştırıldığını, yetişkinlerle aynı üretim ilişkileri içinde bulunmalarına rağmen aynı haklara sahip olmadıklarını belirtti.

Yol-İş’ten benzer çağrı

Konuya ilişkin bir başka açıklama da Yol-İş Sendikası’ndan geldi. Sendika, 12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliği ile Mücadele Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, ILO-UNICEF verilerine göre dünya genelinde hâlâ yüz milyonlarca çocuğun çalıştırıldığını, bir bölümünün tehlikeli işlerde bulunduğunu aktardı. Yol-İş, çocuk işçiliğinin yoksulluk, güvencesizlik ve örgütsüzlükten kaynaklandığını belirterek ILO’nun 138 ve 182 sayılı sözleşmelerinin eksiksiz uygulanmasını, denetim mekanizmalarının etkinleştirilmesini ve tüm çocuklar için ücretsiz, nitelikli eğitimin güvence altına alınmasını talep etti.