Mayıs 2025 Verileri Şok Etti: Açlık Sınırı 23.615 TL'yi, Yoksulluk Sınırı 81.686 TL'yi Geçti!

ANKARA – DİSK/Birleşik Metal-İş Sınıf Araştırmaları Merkezi (BİSAM) tarafından hazırlanan "Açlık ve Yoksulluk Sınırı Mayıs 2025 Dönem Raporu" 12 Haziran 2025 tarihinde kamuoyuna sunuldu. Rapora göre, dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için aylık yapması gereken minimum gıda harcaması olan açlık sınırı, Mayıs 2025 itibarıyla 23 bin 615 lira olarak belirlendi. Aynı aile için eğitim, sağlık, barınma gibi zorunlu giderlerle birlikte hesaplanan yoksulluk sınırı ise 81 bin 686 liraya yükseldi.

---

Hanehalkı Harcamaları ve Beslenme Gereksinimleri

Raporda yer alan detaylara göre, dört kişilik bir ailenin sadece gıda için yapması gereken minimum harcama tutarı 23 bin 615 lira olarak tespit edildi. Bu tutar, her aile ferdinin alması gereken kalori miktarına göre farklılık gösteriyor:

• Yetişkin bir erkek: 6.597 lira
• Yetişkin bir kadın: 6.254 lira
• 15-18 yaş bir genç: 6.610 lira
• 4-6 yaş arası bir çocuk: 4.155 lira

Açlık sınırı üzerinden hanehalkı tüketim harcamaları esas alınarak yapılan hesaplamada, bir ailenin eğitim, sağlık, barınma, eğlence, ısınma ve ulaşım gibi tüm giderleriyle birlikte yapması gereken toplam harcama tutarı olan yoksulluk sınırı ise 81 bin 686 liraya ulaştı.

Tek başına yaşayan bir kişinin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için mutfak harcamaları ile yaşamını idame ettirmek için yapması gereken barınma, ulaşım, eğitim, sağlık vb. harcamalarının toplam tutarı ise en az 37.912 lira olarak belirlendi. Buna göre tek başına yaşayan bir kişi için yoksulluk sınırı da 37.912 lira olarak tespit edildi.

---

Günlük ve Gruplara Göre Harcama Maliyetleri

Mayıs 2025 dönemi için günlük harcamalarda en yüksek maliyet grubunu 211.71 liralık harcama gereksinimi ile meyve ve sebze oluşturdu. İkinci en yüksek maliyetli harcama grubu 210,71 lira ile süt ve süt ürünleri olurken, et, tavuk ve balık grubu için yapılması gereken minimum harcama tutarı 161.64 lira olarak gerçekleşti. Ekmek için günlük harcama 71.43 lira, katı ve sıvı yağ için 40.69 lira, yumurta için 15.22 lira, şeker, bal, reçel ve pekmez için ise 19.29 lira harcama yapılması gerektiği belirtildi.

Daha dar bir gruplandırmaya göre harcamalarda;

• Et, yumurta ve kurubaklagil: Yüzde 27.3 ile ilk sırada
• Süt ve süt ürünleri: Yüzde 26.77
• Meyve ve sebze: Yüzde 26.9
• Ekmek, makarna vb.: Yüzde 11.38
• Diğer gıda harcamaları: Yüzde 7.62

---

Araştırma Yöntemi ve Güncellemeler

BİSAM tarafından her ayın 12’inde kamuoyu ile paylaşılan araştırmanın yöntemi de detaylı bir şekilde açıklandı. Çalışmada, Sağlık Bakanlığı ve Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyabetik bölümünün hazırladığı Türkiye’ye Özgü Beslenme Kalıbı’nın, farklı kaynaklardan elde edilen verilerle değerlendirilerek yenilenmesi sonucunda elde edilen BİSAM beslenme kalıbı kullanılıyor. Hesaplamalarda TÜİK harcama gruplarına göre endeks rakamları ve TÜİK 2003 yılı madde fiyatları dikkate alınırken, ekmek fiyatlarında İstanbul Halk Ekmek, sebze ve meyvede ise zincir market internet fiyatları referans alınıyor.

Araştırma yönteminde zaman içerisinde yapılan revizyonlar da belirtildi:

• Rev 1 (Ağustos 2019 öncesi): Madde grup ağırlıkları basit ortalama üzerinden hesaplanırken, bu dönemle birlikte her madde grubu kendi içinde ağırlıklandırıldı ve dikkate alınan madde sayısı artırıldı.
• Rev 2 (Mayıs 2020): Sebze ve meyvelerin mevsimsel oynaklığı nedeniyle, meyve için ağırlıklandırma kaldırıldı, basit ortalama alınmaya başlandı. Sebzelerde ise fiyatı yer almayan ürünler için ortalama fiyat kullanıldı.
• Rev 3 (Ağustos 2020): Hesaplamada küçük bir düzenleme yapıldı ve 2022 yılı Nisan ayına kadar veriler hayat pahalılığının yüksek seyrettiği İstanbul merkezli açıklandı.
• Yeni Yöntem (Mayıs 2022 sonrası): TÜİK’in madde fiyatlarını açıklamaktan vazgeçmesi üzerine yöntem değişikliğine gidildi. TÜİK 2022 Nisan ayı madde fiyatları listesindeki ürünler için 2003 yılı ortalaması 100 alındıktan sonra, TÜİK Harcama Gruplarına Göre Endeks Rakamları ilgili ürünlere yansıtılarak aylık maliyetler hesaplanıyor. Temmuz ayından itibaren TÜİK endeksi ile piyasa fiyatları arasında anlamlı farkın olduğu sebze-meyve ve ekmek fiyatları farklı kaynaklara dayandırılıyor.

BİSAM, dört kişilik bir ailenin sağlıklı beslenmek için yapması gereken minimum aylık gıda harcamasının "Açlık Sınırı", bu verinin hanehalkı tüketim harcamasına dağıtılmasıyla elde edilen verinin ise "Yoksulluk Sınırı" olduğunu bir kez daha vurguladı.