KESK'ten Emek Düşmanı Orta Vadeli Program'a (OVP) Sert Tepki: "Çare Birleşik Mücadele!"

ANKARA – Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK), 7 Eylül 2025 tarihinde yayımlanan ve 2026-2028 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'a (OVP) ilişkin merkez binasında bir basın açıklaması gerçekleştirdi. KESK Genel Sekreteri Sevgi Yılmaz tarafından okunan açıklamada, OVP'nin emek düşmanı politikalar içerdiği ve çalışanları "19. yüzyıl kölelik koşullarına" sürükleyeceği belirtilerek, tüm emekçiler birleşik mücadeleye çağrıldı.

OVP'nin Temel Hedefleri ve KESK'in Değerlendirmesi

KESK, OVP'de öne çıkan başlıklara dikkat çekti:

• Çalışanların ücretleri ve maaşları dahil "yönetilen yönlendirilen fiyatların enflasyon tahmin ve hedefleriyle uyumunun arttırılması"

• Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) kurulması ve "yeni nesil çalışma modelleri, güvenceli esneklik uygulamalarının" hayata geçirilmesi

• Harcamalarda etkinliğin, tasarrufun arttırılması

• Çalışma sürelerinin yeniden düzenlenmesi

• Özelleştirme gelirlerinin arttırılması

KESK, bir Orta Vadeli Program'ın halkın en geniş kesiminin yaşadığı sorunlara çözümler üretmesi gerektiğini vurgulayarak, Türkiye'de nüfusun ezici çoğunluğunun işçiler, kamu emekçileri, emekliler, küçük esnaflar ve çiftçilerden oluştuğunu belirtti. TÜİK verilerine göre 32.5 milyon yurttaşın istihdamda olduğunu, en az 9 milyon kişinin kayıt dışı çalıştığını ve 16 milyon emekli bulunduğunu hatırlatan KESK, "86 milyonluk nüfusun en az %80'ini emeği ile geçinen kesimler ve onların aileleri oluşturuyor. Kısacası Türkiye’de mevcut durumda her 5 kişiden 4’ü emeği ile geçim mücadelesi veriyor" ifadelerini kullandı.

Ekonomik Tablo: Açlık ve Yoksulluk Sınırları, Düşük Ücretler

KESK, Türkiye'deki ekonomik tabloyu "iç karartıcı bir manzara" olarak nitelendirdi. Üye sendikaları BES-AR'ın Eylül 2025 verilerine göre:

• 4 kişilik bir ailenin Açlık Sınırı: 37.173 TL

• Yoksulluk Sınırı: 90.279 TL

• Bekar Bir Çalışanın Yaşama Maliyeti: 58.335 TL

• Asgari Ücret: 22.104 TL (açlık sınırının altında)

• Ortalama Kamu Emekçisi Maaşı: 52.000 TL (yoksulluk sınırının neredeyse yarısı)

Enflasyon verilerini de paylaşan KESK, TÜİK'in yıllık enflasyonu %32.95 olarak açıklarken, ENAG'ın %65.49, İTO'nun ise %40.83 olduğunu belirtti. OECD ortalamasının %4.1 olduğu bir ortamda Türkiye'nin %32.95 ile lider konumda olduğunu vurguladı. Gıda enflasyonunun %33, eğitim enflasyonunun %60.91, konut-kira enflasyonunun ise %53.27'ye yükseldiği ifade edildi.

OVP'deki Enflasyon Hedefleri ve Ücret Politikası Eleştirisi

KESK, OVP ile belirlenen "yönetilen yönlendirilen fiyatlar" kavramının, ücret, maaş ve aylıkların düşük tutulması anlamına geldiğini belirtti. Geçmiş OVP'lerde enflasyon hedeflerinin sürekli sapma gösterdiğini ve bu sapmaların faturasının emekçilere yoksulluk olarak kesildiğini örneklerle açıkladı. 2026 yılı için %11+%7, 2027 yılı için ise %5+%4 gibi düşük oranlarda belirlenen maaş artışlarının, hedeflenen enflasyonun altında kaldığına dikkat çekildi.

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ve Emeklilerin Durumu

OVP'deki Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) önerisini de eleştiren KESK, bunun "ikinci emekli aylığı" yalanı olduğunu savundu. Mevcut kamusal emeklilik sisteminin zayıflatılmasının hedeflendiğini belirten KESK, 16 milyon emeklinin en az 4 milyonunun açlık sınırının yarısına denk gelen 16.881 TL ile yaşam mücadelesi verdiğini hatırlattı. TES'in sabit bir gelir garantisi vermediği ve "harçlıktan" ibaret kalacağı uyarısı yapıldı. KESK, kamusal emeklilik sisteminin güçlendirilmesini, bütçeden daha fazla kaynak ayrılmasını ve kayıt dışı istihdamın azaltılmasını talep etti.

Güvencesiz Esneklik ve Çocuk İşçiliği Hedefleri

OVP'de yer alan "yeni nesil çalışma biçimleri" ve "güvenceli esneklik" kavramlarının, esnek ve güvencesiz istihdamın yaygınlaştırılmasını hedeflediğini belirten KESK, özellikle kadınların bu istihdam tiplerinin dayanağı haline getirilmesinin planlandığını savundu. DİSK-AR verilerine göre geniş tanımlı işsiz sayısının 12 milyonu aştığı bir ortamda, OVP'nin "güvencesizliği daha da kalıcı hale getirmeyi" amaçladığı ifade edildi.

KESK, OVP'nin çocukları da hedef aldığını, çocuk işçiliğinin eğitim politikaları aracılığıyla piyasanın ihtiyaçlarına göre düzenlenmesinin planlandığını belirterek, "Çalışmanın fazileti ve üretmenin toplumsal değeri, örgün eğitim sürecinin başlangıcından itibaren müfredata yansıtılacaktır" ifadelerinin çocuk işçiliğinin yaygınlaştırılacağının göstergesi olduğunu kaydetti.

Bütçe ve Faiz Harcamaları

OVP ile netleşen faiz harcamaları ve özelleştirme gelirlerine de değinen KESK, 2024 yılında 697.8 milyar TL hedeflenen faiz giderinin 1.270 milyar TL'ye ulaştığını, 2025 için ise 774.5 milyar TL hedeflenirken beklenen faiz ödemesinin 2.052 milyar TL'ye çıkarıldığını belirtti. 2026 için 2.856 milyar TL, 2027 için ise 3.161 milyar TL faiz gideri hedeflendiği hatırlatıldı. Özelleştirme gelirlerinin 2026 yılı için 30 milyar TL'den 185 milyar TL'ye çıkarılmasının, iki köprü ve sekiz otoyol özelleştirmesi ile yaklaşık 155 milyar TL artırıldığına dikkat çekildi.

KESK, tüm bu politikaların yükünün çalışanlara ve halka yıkılan vergilerden karşılanacağını vurgulayarak, "Bu OVP ile işçiler, emekçiler açısından 3 yıl ilerisi değil, 200 yıl gerisinin, 19. Yüzyıl kölelik koşullarının hayata geçirilmesi hedeflenmektedir" dedi.

KESK olarak tüm çalışanlara ve çocuklara dayatılan bu kölelik düzenine karşı mücadelelerini kararlılıkla sürdüreceklerini belirten KESK, "Gelin; insanca yaşamaya yetecek bir ücret, adil bir vergi sistemi, halk için emek için bütçe, güvenceli iş, güvenli gelecek için omuz omuza verelim. Emek Düşmanı OVP’ye Karşı Çare Birleşik Mücadele!" çağrısıyla açıklamasını sonlandırdı.