Yeni Orta Vadeli Program'da enflasyon hedefi yükseltildi, sendikalar eleştirdi

2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program (OVP), 6 Eylül 2026 tarihinde Resmi Gazete’nin mükerrer sayısında yayımlandı. Önceki OVP’de bu yıl için yüzde 16 olarak belirlenen enflasyon hedefi, yeni programda yüzde 28,4’e çıkarıldı. Gelecek yıl için enflasyon hedefi yüzde 21, 2028 için yüzde 13,5 ve 2029 için yüzde 9 olarak belirlendi. Büyüme tahmini ise aşağı çekildi: bu yıl için yüzde 3,3, gelecek yıl yüzde 4,2, 2028’de yüzde 4,6 ve 2029’da yüzde 5 öngörülüyor.

Programda işsizlik oranının bu yıl yüzde 8,1, gelecek yıl yüzde 8, 2028’de yüzde 7,8 ve 2029’da yüzde 7,6’ya gerilemesi hedefleniyor. Bütçe açığının ise seçim döneminin de bulunduğu önümüzdeki yıllarda büyümesi öngörülüyor: bu yıl 2,6 trilyon TL olması beklenen açığın, gelecek yıl 3,8 trilyon TL’ye, 2028’de 4,1 trilyon TL’ye, 2029’da ise 4,3 trilyon TL’ye çıkması planlanıyor. Bütçedeki faiz giderlerinin de üç yıl boyunca artarak toplamda 13 trilyon 914 milyar TL’ye ulaşması ve bu kalemin yüzde 32 oranında büyümesi öngörülüyor.

Programda en hızlı artışın savunma harcamalarında (yüzde 229) olması planlanırken, bunu yüzde 150 ile sosyal konut, yüzde 139 ile maden arama ve yüzde 103 ile organize tarım bölgesi harcamaları izliyor. Köprü ve otoyolların özelleştirme kapsamına alınmasıyla birlikte özelleştirme gelir hedefleri de yükseltildi; gelecek yıl için özelleştirme geliri hedefi 183 milyar TL olarak belirlendi.

Sendikalar ve emek yazarları programı sert biçimde eleştirdi. BES bülteninde yayımlanan değerlendirmede, geçmiş OVP’lerin enflasyon hedeflerinin hiçbir zaman tutmadığı, buna rağmen emek gelirlerinin bu tutmayan hedeflere göre belirlendiği vurgulandı. Aynı değerlendirmede, önceki programlarda yer alan “sosyal taraflarla diyalog halinde” ifadesinin yeni metinden çıkarıldığına, geriye yalnızca “mevzuat düzenlemelerinin etkin uygulanması sağlanacak” cümlesinin kaldığına dikkat çekildi. Yazıda “güvenceli esneklik” kavramının, esnekliği güvence gibi sunan bir söylem olduğu, oysa amacın çalışma güvencelerini azaltmak olduğu öne sürüldü.

BES’te yer alan bir başka değerlendirmede, DİSK-AR’ın Eylül 2026 tarihli Ücret Kayıpları İzleme Raporu’na atıfla, ortalama işçi ücretlerinin vergi ve enflasyon nedeniyle 20 bin 612 TL kaybettiği belirtildi. Aynı rapora göre asgari ücret, yılın sekizinci ayında 6 bin 196 TL kaybederek Türk-İş’in açlık sınırı olarak belirlediği 33 bin 388 TL’nin yaklaşık yüzde 20 altına düştü.

TÜMTİS bülteninde yayımlanan değerlendirmede, programda yer alan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ve sosyal güvenlik sistemindeki “parametrik düzenlemeler” ifadelerinin, emeklilik yaşı ve prim gün sayısında değişiklik yapılacağına işaret ettiği öne sürüldü. Aynı değerlendirmede, Otomatik Katılım Sistemi (OKS) ve TES zorunluluğunun, çalışanların birikimlerini finans piyasalarına aktarmayı amaçladığı iddia edildi.

Tez-Koop-İş bülteninde paylaşılan bir başka analizde ise programın kamu harcamaları kalemlerine dikkat çekilerek, faiz harcamalarının üç yıl içinde toplam bütçe içindeki en büyük payı oluşturacağı, savunma, maden arama ve organize tarım bölgesi harcamalarındaki hızlı artışın ise inşaat ve rant temelli birikim modelinin sürdürüleceğine işaret ettiği belirtildi.