İşçi ücretleri yılın ilk ayında 113 milyar lira eridi

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), şubat 2026 tarihli ücret kayıpları izleme raporunu yayımladı.

DİSK-AR'ın raporuna göre, enflasyon ve vergilerin işçi ücretlerine ocak ayındaki toplam faturası en az 113 milyar 18 milyon lira olarak gerçekleşti. Bu devasa kaybın 41,5 milyar lirasını enflasyon kaynaklı erime oluştururken, gelir ve damga vergisi kesintilerinin faturası 71,6 milyar lira oldu. İşçilerin toplam enflasyon ve vergi kaybı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 41 oranında artış gösterdi.

İşçiler ayın yedi gününü vergi ve enflasyona çalıştı.

Rapora göre işçiler, ocak ayının 31 gününün ortalama yedi gününü sadece vergi, kesinti ve enflasyon maliyetlerini karşılamak için çalıştı. Ortalama işçi ücretindeki bireysel kayıp kesintiler hariç sadece vergi ve enflasyon kaynaklı olarak 4 bin 882 lira olarak hesaplandı. Brüt ücret üzerinden yapılan hesaplamada, işçinin 64 bin 163 liralık brüt ücreti daha cebine girmeden 16 bin 266 lira kayıp yaşadı. 

Asgari ücret daha cebe girmeden eridi 

2026 yılı için belirlenen asgari ücret de yüksek enflasyon karşısında korumasız kaldı. Ocak 2026’da net asgari ücretin alım gücü, enflasyon nedeniyle bin 359 lira azaldı. Brüt 33 bin 30 lira olan asgari ücrette kesinti, enflasyon ve kesintiler nedeniyle yaşanan toplam kayıp 6 bin 313 lirayı buldu. Böylece asgari ücretlinin reel net ücreti 26 bin 717 liraya geriledi. Rapor, asgari ücretin yılın ilk ayında yüzde 19,1 oranında eridiğini ortaya koydu.

Ücret seviyesi arttıkça kayıp katlanıyor

Asgari ücretin üzerinde kazanan işçiler, vergi dilimlerine daha hızlı girmeleri ve yüksek kesintiler nedeniyle daha büyük kayıplar yaşadı. 
Asgari ücretin 1,5 katı düzeyinde (brüt 49 bin 545 lira) ücret alan bir işçinin kaybı 11 bin 593 lirayı buldu. Bu seviyedeki ücretin yüzde 23,4’ü vergi, kesinti ve enflasyona gitti. Asgari ücretin 2 katı (brüt 66 bin 60 lira) ücret alan bir işçide ise kayıp 16 bin 873 liraya yükseldi; bu da ücretin yüzde 25,5’inin erimesi anlamına geliyor. Asgari ücretin 3 katı (brüt 99 bin 90 lira) ücretle çalışanlarda ise tablo daha da ağırlaştı. Bu gruptaki işçilerin ücretinden toplam 27 bin 432 lira kesinti ve erime yaşanırken, ücretin yüzde 27,7’si daha cebe girmeden buharlaştı.

"Hayat her gün pahalanırken emeğimiz ucuzlatılıyor"

DİSK, "Gelirde adalet vergide adalet ve insanca yaşanacak bir ücret" talebi ile Şişli Cevahir AVM önünde basın açıklaması gerçekleştirdi. Burada konuşan DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, rapora dair detayları paylaştı.

DİSK-AR tarafından hazırlanan raporun kamuoyuyla paylaşıldığı açıklamada, 2026'nın işçiler, emekçiler ve emekliler için ağır kayıplarla başladığını vurgulayan Çerkezoğlu, "Biz yoksullaştıkça bir avuç insan zenginleşiyor ama enflasyon düşmüyor. Hayat her gün daha da pahalanırken emeğimiz sistematik olarak ucuzlatılıyor" dedi. Çerkezoğlu, TÜİK’in açıkladığı ocak ayı enflasyonunun yüzde 4,84 olduğunu anımsatarak, kasım ve aralık aylarında düşük gösterilen enflasyonun ardından ücret artışlarının daha işçinin cebine girmeden eridiğini ifade etti. “Aralıkta enflasyonu düşük göster, ocakta verdiğin üç kuruşu da geri al. Bunun adı soygundur, bunun adı hırsızlıktır, bunun adı emek düşmanlığıdır” dedi.

"Daha fazla vergi toplamak istiyorsanız etrafınıza bakın"

Vergi sistemine ilişkin değerlendirmesinde ise gelir vergisi dilimlerinin bilinçli olarak düşük belirlendiğini söyleyen Çerkezoğlu, “Bizler 2026 yılında daha fazla vergi ödeyelim diye vergi dilimlerini yine çok düşük belirlediler. 1. vergi dilimi 2000’li yılların başında asgari ücretin 22 katıyken bugün 5 buçuk katına kadar geriledi” ifadelerini kullandı. Bu nedenle işçilerin yıl içinde hızla bir üst vergi dilimine girdiğini belirten Çerkezoğlu, “Bizler ocakta aldığımız ücreti martta, nisanda aldığımızı eylülde, ekimde aldığımızı aralıkta alamıyoruz” dedi.
Dolaylı vergilerin artışına da dikkat çeken Çerkezoğlu, Türkiye’de dolaylı vergilerin toplam vergiler içindeki payının 1990’larda yüzde 50’nin altında olduğunu, 2000’li yıllarda yüzde 50’nin üzerine çıktığını ve 2026’da yüzde 65-68 seviyelerinin hedeflendiğini söyledi. “Bir ülkede dolaylı vergilerin oranı ne kadar yüksekse o ülkede vergi adaletsizliği o kadar büyüktür” diyen Çerkezoğlu, çarşıda pazarda herkesin aynı oranda ödediği bu vergilerin emekçiler üzerindeki yükü katladığını vurguladı.
2013-2025 döneminde ücretlilerden kesilen gelir vergisinin 5,2 trilyon liraya ulaştığını, buna karşılık şirketlerden alınan kurumlar vergisinin 3,6 trilyon lirada kaldığını hatırlatan Çerkezoğlu, “Türkiye patronlardan daha çok vergi veren emekçiler ülkesi haline getirildi” dedi.
İktidara seslenen Çerkezoğlu, “Vergiyi tabana değil tavana yaymalıyız. Yani zenginlerden, servet sahiplerinden vergi almaktır. Eğer daha fazla vergi toplamak istiyorsanız etrafınıza bakın” ifadelerini kullandı. Büyük sermaye gruplarından yeterli vergi alınmadığını belirten Çerkezoğlu, “Bütün vergi yükü işçinin, emekçinin, halkın üzerine yıkılmış durumdadır” dedi.
Çerkezoğlu, gelirde ve vergide adalet sağlanması, asgari ücretin artırılması, sendikalaşma ve grev hakkı önündeki engellerin kaldırılması çağrısında bulunarak, DİSK’in her ayın ilk haftasında ücret kayıpları raporunu kamuoyuyla her hafta başka bir ilde düzenlenecek basın açıklamalarıyla paylaşmaya devam edeceğini söyledi. “Unutma, kurtuluş yok tek başına. Gelirde, vergide, ülkede adalet istiyoruz. Zafer birleşen, direnen işçilerin olacak” dedi.