KÇP'de ‘telafi’ dediler, 6.5 milyar TL'den ettiler

Kalem oyunuyla kamu işçilerinden en az 6.5 milyar lira çalındı. Toplu iş sözleşmeleri (TİS), 2025 yılı ağustosunda bağıtlanan kamu çerçeve protokolü (KÇP) kapsamında belirlenen zamların uygulanmasıyla yürürlüğe girdi. Ancak protokol, 620 binden fazla kamu işçisinin (Aileleriyle birlikte yaklaşık 2.4 milyon kişi) yaşam koşullarını iyileştirmek yerine, yüksek enflasyon karşısında yeni bir ücret kaybı yarattı.

KÇP’ye göre kamu işçilerinin ücretlerine 2026’nın ilk 6 ayı için yüzde 10 zam yapılması öngörüldü. Oysa 2025’in ikinci yarısında gerçekleşen enflasyon yüzde 12.19 olarak açıklandı. Böylece enflasyon zam oranını 2.19 puan aşarak kamu işçilerinin alım gücünü daha yılın başında geriletti.

Protokolde, 2025 yılının ilk yarısı için yüzde 24, ikinci yarısı için yüzde 11 zam belirlenmişti. Türk-İş’in taslağında ise yüzde 90’a varan zam talebi bulunuyordu. KÇP’nin ikinci yılı için öngörülen yüzde 10’luk artış, geçmiş dönem enflasyonu bu oranın üzerine çıkınca reel kayba dönüştü.

Üstelik protokole konulan “telafi” maddesi de işçilerin kaybını gidermek yerine, zammın enflasyonun altında kalmasını adeta garanti altına aldı. Açıklanan fark, yüzde 12.19’dan yüzde 11’in düşülmesiyle yalnızca yüzde 1.19’luk ek zam anlamına geliyor. Böylece yüzde 10’luk artışın üzerine eklenecek bu oran, telafi değil fiilen kayıp yaratacak; ocak ayında başlayan tüm sözleşmelerde işçilerin alım gücü yaklaşık yüzde 1 gerileyecek.

Kamu işçileri, yüksek enflasyon karşısında eriyen ücretlerinin insanca yaşayabilecekleri bir düzeye yükseltilmesini istiyor. Sendikal bürokrasinin, hükümetin ücretleri baskılama politikasının sözleşmelere dahi yansımasına tepki gösteren işçiler, verilen “TİS’lerle kazanımlar gelecek” sözlerinin de boşa çıktığını kaydetti.

Kamu işçisinin cebinden bu yolla 6.5 milyar TL alacaklar

Kamuda ortalama net ücretler 57 bin TL seviyesinde. Ücretlerden gasbedilen yüzde 1 oranında zam zammın brüt ücret karşılığı aylık 830 TL.

Böylece 620 bin kamu işçisinin cebinden alınan aylık tutar 514.6 milyon oldu. 6 aylık toplam kayıp ise 3.09 milyar TL olacak.

2026’nın ikinci 6 ayı için ise kayıp enflasyon oranının TİS’te tahmin edilen yüzde 6 seviyesinde çıktığı varsayılırsa brüt ücretlerden işçi başına kayıp yaklaşık 900 TL’yi bulacak. Bu yolla 3.43 milyar TL daha işçilerin cebinden eksilmiş olacak. Ortalama bir kamu işçisi, KÇP’de yer alan söz konusu madde nedeniyle yıllık yaklaşık 10 bin 500 TL ücret kaybı yaşayacak.

İşçiler insanca yaşanacak bir ücret talep ediyor

Enflasyon farkından doğan kayıplara tepki gösteren işçiler enflasyon farkı adı altında ücretlerinin gerçek olarak azaltılmasını kabul etmediklerini kaydetti. Harb-İş üyesi bir işçi, “Hükümete işçiyi ezmenin sözünü verdiler. Yüzde 1 şimdi küçük bir rakam gibi gelebilir. Ama ocak başlangıçlı sözleşmelerde olduğu gibi mart başlangıçlı sözleşmelerden de 1 puan alınacak. Tüm kamu işçilerinin boğazından aldıklarını gidip faize verecekler” dedi.

Demiryol-İş üyesi bir işçi ise insanca yaşanacak bir ücret için ortak mücadele çağrısı yaparak, “Zenginler için emek, asker, polis gücüyüz. Zevk içinde yaşıyorlar. Bu düzen böyle devam ettikçe bizim cebimizden almaya devam edecekler. Satıldık. Böyle giderse daha çok satılırız. İşimiz zor. Bu düzeni yıkmak için birlikte mücadele etmemiz gerekiyor” ifadelerini kullandı.