DİSK-AR Raporu Açıklandı: Türkiye'de Emekli Aylıkları Dibe Doğru Eşitleniyor
DİSK-AR'ın raporuna göre, Türkiye'de emekli aylıkları asgari ücretin yüzde 22 altına geriledi. Raporda, emekli sayısının artmasına rağmen pastadan aldıkları payın azaldığı ve milyonlarca emeklinin çalışmak zorunda kaldığı belirtiliyor.
İstanbul – Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR) tarafından hazırlanan "Türkiye'de Emeklilerin Durumu: Emekli Aylıkları, Emekli Sayıları ve Ayrılan Kaynaklar" adlı rapor yayımlandı. Rapora göre, Türkiye'de emeklilerin sayısı artarken, ekonomik pastadan aldıkları pay giderek düşüyor ve emekli aylıkları "dibe doğru" eşitleniyor.
Araştırma, emeklilerin hak sahipleriyle birlikte, işçilerden sonra Türkiye'nin en büyük toplumsal grubu olduğunu ortaya koyuyor. 2024 yılı itibarıyla emekli ve hak sahipleri, Türkiye nüfusunun yüzde 18,5'ini oluşturuyor. Toplamda 15,9 milyon emekli ve hak sahibi kişi sayısıyla Türkiye, Avrupa ülkeleri içinde en fazla emekli ve hak sahibine sahip üçüncü ülke konumunda bulunuyor.
Emekli Aylıkları Hızla Değer Kaybediyor
DİSK-AR raporu, emekli aylıklarındaki dramatik düşüşü çarpıcı verilerle gözler önüne seriyor. Rapora göre:
- 2002 yılında ortalama emekli aylığının kişi başına Gayrisafi Yurtiçi Hasıla'ya (GSYH) oranı yüzde 46,4 iken, 2025 yılında bu oran yüzde 29'a geriledi.
- 2003'te ortalama emekli aylığı asgari ücretin yüzde 36 üzerinde bulunurken, günümüzde asgari ücretin yüzde 22 altına düştü.
- 2025 yılının ilk yarısında ortalama emekli aylığı 17.252 TL, ortalama işçi emekli aylığı ise 17.089 TL olarak belirtilirken, en düşük emekli aylığı 14.469 TL seviyesinde kaldı.
"Türkiye'de Emekli Sayısı Çok Fazla" İddiası Doğru Değil
Raporda, sık sık dile getirilen "Türkiye'de emekli sayısı çok fazla" ve "aktif/pasif oranı çok düşük" iddialarının doğru olmadığı belirtiliyor. Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kapsamında çalışanlar aktif sigortalılara dahil edildiğinde, 2024 yıl sonu itibarıyla aktif/pasif oranı 1,75 olarak hesaplanıyor. DİSK-AR'ın Avrupa ülkeleri için yaptığı hesaplamaya göre ise ortalama aktif/pasif oranı 1,5 düzeyinde.
Emekli Yoksulluğu Çalışmaya Zorluyor
Emekli aylıklarının yetersizliği, milyonlarca emekliyi yeniden çalışma hayatına veya iş aramaya itiyor. Rapora göre, düşük emekli aylıkları sebebiyle çalışan veya iş arayan emeklilerin oranı 2002 yılında yüzde 36,6 iken, bu oran Aralık 2024'te yüzde 65,7'ye yükseldi.
Aylıkların Düşme Sebebi Yasal Değişiklikler
DİSK-AR, emekli aylıklarındaki bu ciddi gerilemenin temel nedenini 2008 yılında yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na bağlıyor. Bu yasayla emekli aylığı bağlama oranları ve güncelleme katsayıları düşürüldü. Ayrıca, aylıkların artırılmasında milli gelirin payı azaltıldı ve sadece resmi enflasyon dikkate alınmaya başlandı.
İlgili Haberler
Türk-İş, yine mektup yazdı: Siyasi partilerden emekli aylıklarını artırmasını istedi
Türk-İş, siyasi partilere mektup göndererek, en düşük emekli aylıklarının insanca yaşam koşullarını sağlayacak bir düzeye yükseltilmesini, diğer emekli gruplarının aylıklarının da aynı ölçüde, adil ve orantılı biçimde artırılmasını talep etti.
Emekliler: Kefen parası değil, kök aylıkların yükseltilmesini istiyoruz
EYT ve emekliler, maaşların açlık sınırının altında kalmasına Bakırköy'de düzenledikleri açıklama ile tepki gösterdi. Emekliler “Geçim yoksa sandık var” sloganıyla taleplerini dile getirdi.
Sağlık Liyakat-Sen, Promosyon Sözleşmesi İçin Bakanlığa Başvurdu: “90 Bin TL ve Para Puan İddiaları Doğru mu?”
Sağlık Liyakat-Sen, Sağlık Bakanlığı'na resmi yazı göndererek Ziraat Bankası promosyon sözleşmesi hakkındaki tüm detayları (90.000 TL nakit iddiası, para puan çözümü, ek yükümlülükler) sordu. Sendika, anlaşmanın şeffaflıkla açıklanmasını ve çalışanların beklentilerini karşılamasını talep etti.
