BİRTEK-SEN Malatya’da 'Sömürü Nedir?' başlığıyla işçi eğitimi düzenledi

 

Birleşik Tekstil Dokuma ve Deri İşçileri Sendikası (BİRTEK-SEN) Malatya İl Temsilciliği; Eğitim-Sen Malatya Şube binasında, İktisatçı Doç. Dr. Serdar Acun'un katılımıyla "Sömürü Nedir?" konulu bir işçi eğitimi etkinliği düzenledi. 

'Sömürü, emeğin üretkenliğinden doğar'

Sömürünün tanımından bahseden Acun, "İşçinin ürettiği toplam ürünün değeriyle kendisine verilen ücret arasındaki farktır. Üretici güçler dediğimiz; ham madde, emektir ve sermaye içinde üretken olan güç emektir aslında" dedi.

Emeğin kendi gücünün dışında daha fazlasını ürettiğini söyleyen Acun, "Mesela bir top pamuktan ne kadar tekstil ürünü çıkacağı aşağı yukarı bellidir. Bunu arttırmanız veya azaltmanız zordur. Ya da bir makinenin günde ne kadar üreteceği bellidir. Ama bir işçinin günde ne kadar üreteceğine çalışma saatlerine müdahale ederek, teknolojik gelişmeyle müdahale edebilirsiniz. Onun üretim kapasitesini arttırabilirsiniz. Sömürü aslında dönüp baktığınızda emeğin o üretken olmasından, emeğin değiştirici olabilmesinden, mevcudundan daha fazlasını üretebilmesinden kaynaklı ortaya çıkan veya değişebilen, sömürü oranını arttırıp azaltabilen bir mekanizmadan bahsediyoruz" dedi.

Acun, kapitalistlerin, doğası gereği sömürmek zorunda olduğuna, işçilerin yararını düşünmediğine, daha fazla kâr etme güdüsüyle hareket ettiğine ve bunu arttırabilmenin olanaklarını aradığına değindi.

İşçiler açısından sömürünün iki parçaya ayrılabileceğini söyleyen Acun, "Birincisi ücretinin karşılığı olarak çalıştığı gerekli emek-zaman, geriye kalansa artı emek-zaman. Yani günde bir saat çalışarak aslında kendi ücretini çıkartıyorsa işçi, bu aslında üretim için o işçinin ücretinin karşılığı olan emek-zaman. Geriye kalan 7-8 saat ya da ne kadarsa, o ise işçinin el konulan değeridir. Burası aslında işçinin patrona çalıştığı yerdir" dedi.

'İşçi ürettiği ürüne de kendisinin işçi olduğunun özüne uzaklaşıyor'

Sömürünün temel özelliklerinden olan 'yabancılaşma'ya da değinen Acun, 'Üretim sürecinin içinde işçi hem ürettiği ürüne hem de dönüp kendinin işçi olduğunun özüne uzaklaşıyor. Bu da sömürünün daha rahat yapılabilmesinin, daha rahat oluşabilmesinin olanaklarını açıyor. Kapitalizmin işleyiş biçimlerinin biri de bu zaten" dedi.

'Asgari ücret arttıkça ürünlerdeki rakamlar artıyor'

Etkinliğe katılan tekstil işçileri de kendi iş yerlerindeki sorunlara değindi.

İşçilerden biri, "Asgari ücret arttıkça ürünlerdeki rakamlar artıyor. Mesela saatte 60 ürün istiyorsa, asgari ücret arttıktan sonra bunu 70-75 ürüne çıkarıyorlar" dedi.

Bir başka işçi ise, "Performansım yükseldikçe daha da sömürmeye başladılar. 12-13 yaşındaki Suriyeli çocukları getiriyorlardı, sigortasız ve çok daha ucuza çalıştırıyorlardı. 'Eğer bu çalışma koşullarını kabul etmiyorsan o çocukları getiririm, çalıştırırım' diyorlardı" denilerek patron tarafından işten atılmakla tehdit edildiğini ifade etti.