TESK Bölge Toplantıları Adana'da Zirveye Ulaştı: Esnafın Gündemi ve Çözüm Çağrıları

ADANA – Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK), ülke genelindeki esnaf ve sanatkârların nabzını tutmak, onların saha deneyimlerinden ders çıkarmak ve karşılaştıkları sorunlara ortak akılla çözümler üretmek amacıyla başlattığı Bölge Toplantıları serisinin üçüncü durağını Adana’da gerçekleştirdi. Akdeniz'in kalbinde yer alan, ticaretin ve üretimin canlı şehri Adana, bu kritik buluşmaya ev sahipliği yaparak esnafın taleplerinin güçlü bir şekilde dile getirilmesine olanak sağladı.

Toplantıya, bölgenin geniş bir coğrafyasından, aralarında Antalya, Hatay, Kahramanmaraş, Mersin, Osmaniye, Konya, Karaman, Gaziantep ve Kilis illerinden gelen Birlik ve Federasyonların Yönetim Kurulu Üyeleri ile Birlik Genel Sekreterleri yoğun katılım gösterdi. Esnaf camiasının bu geniş temsiliyeti, bölgesel sorunların ulusal platforma taşınmasındaki kararlılığı ortaya koydu.

Açılış konuşmaları ve değerlendirmeler için toplantıda, ev sahibi Adana Valisi Yavuz Selim Köşger, Ticaret Bakan Yardımcısı Mahmut Gürcan, Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürü Taha Enes Şener, Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar, Adana Ticaret Odası Başkanı Yücel Bayram, Ticaret Borsası Başkanı Şahin Bilgiç ve Ticaret İl Müdürü Hüseyin Gödelek gibi önemli bürokratlar ve yerel yöneticiler hazır bulundu. Bu düzeydeki katılım, esnaf kesiminin beklentilerine devlet nezdinde verilen önemi bir kez daha gösterdi.

"Esnaf ve Sanatkârlar Şurası Müjdesi Cumhurbaşkanı Katılımıyla Gelecek"

Toplantının odak noktası olan konuşmasında, TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, esnaf ve sanatkârların temel dayanağı olan 5262 sayılı yasaya dikkat çekerek, bu yasanın belirttiği gibi NACE kodlarının etkin şekilde uygulanmasının ve bu kodlara göre düzenlemelerin yapılmasının zorunlu olduğunu belirtti. Palandöken, "5262 sayılı yasa deyince akla ne gelir? Esnaf ve sanatkârın yasası. Bu yasanın belirttiği gibi, NACE kodlarının etkin şekilde uygulanması ve bu kodlara göre düzenlemelerin yapılması şart" ifadeleriyle, sektördeki sınıflandırma ve düzenleme ihtiyacının altını çizdi.

Esnaf ve sanatkâr odalarının tabanındaki sorunlarla ilgili olarak Bakanlığın sürdürdüğü çalışmaların bir parçası olan bu bölgesel toplantıların, sorunların tespiti ve çözümü için kritik bir rol oynadığını ifade eden Palandöken, heyecan verici bir gelişmeyi de duyurdu: "Bu çalışmalar sonrasında Sayın Cumhurbaşkanımız Sn. Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımı ile de bu yıl bir esnaf şurası düzenlenecek." Bu açıklama, esnafın kronikleşmiş sorunlarının en üst düzeyde ele alınacak olmasının sinyallerini verdi.

"Kira Stopajı Kalksın, Mesleki Eğitime Yeni Nefes Gelsin!"

Esnaf Şurası beklentisinin yanı sıra, sahadan gelen acil sorunların da derhal giderilmesi gerektiğini vurgulayan Palandöken, esnafın en büyük yüklerinden biri olan iş yeri kira artışlarına odaklandı. Palandöken, çarpıcı bir örnekle sorunun boyutunu gözler önüne serdi: “Sadece iş yeri kiralarındaki artış bile ciddi bir sorun. Bugün 10 bin TL’ye tuttuğunuz bir dükkân, önümüzdeki yıl 16 bin TL’ye çıkacak. Üstelik bu 16 bin TL’nin yüzde 20’si kira stopajı olarak Maliye’ye yatırılacak. Bu kirayı alan mülk sahibi de ayrıca kendi vergisini verecek. Bu durumda çifte vergilendirme söz konusu oluyor.”

Bu adaletsizliğin çözümünün çok basit olduğunu savunan Palandöken, Maliye Bakanlığına net bir çağrıda bulundu: “Oysa bunun çözümü son derece basit. Maliye Bakanı diyecek ki: ‘Kardeşim, bu yüzde 20’lik tutarı zaten biz tahsil ediyoruz. Esnaf bu dükkânın kirasını niye artırıyor?’ ve bu uygulamayı kaldıracak. Bu kaldırıldığında kira fiyatlarında doğrudan yüzde 20 oranında bir düşüş sağlanacak.” Bu öneri, esnafın maliyet yükünü hafifletmede somut bir adım olarak değerlendirildi.

Ulaştırma ve nakliye sektöründeki esnaf için de özel bir talepte bulunan Palandöken, ticari akaryakıt uygulamasının hayata geçirilmesiyle fiyatların önemli ölçüde düşeceğini öngördü.

Günümüz rekabet koşullarının küçük esnafı nasıl zorladığına değinen TESK Başkanı, duygusal bir yaklaşımla, "Bugün köylü tarlasında işçi, esnaf ise zincir markette ya da AVM’de tezgahtar oldu. Kendi iş yerlerine sahip olamıyorlar, ayakta duramıyorlar. Çünkü karşılarında bankası, sanayisi, fabrikası olan devlerle rekabet etmek zorundalar. Sonra da küçük esnaf denilerek, yüreği büyük ama ismi küçük bu insanlar yalnız bırakılıyor. Oysa esnafın olmadığı bir toplumda düzen olmaz. Komşuluk ilişkisi kalmaz, rol model insanlar yetişmez. Dara düşenin başını okşayacak kimse bulunmaz" sözleriyle esnafın toplumsal ve kültürel önemini bir kez daha vurguladı.

Mesleki eğitime yönelik sorunları da gündeme getiren Palandöken, çıraklık okullarında staj dönemlerinde sağlık sigortası uygulamasının yanı sıra, aynı şekilde emeklilik hakkının da tanınması gerektiğini dile getirdi. Bu adımın, ailelerin çocuklarını sanayiye ve mesleki eğitime daha gönül rahatlığıyla yönlendirmesi için bir teşvik olacağını belirtti.

"Faturalar Düşürülsün, ÖTV ve KDV Muafiyeti Can Suyu Olsun!"

Küçük sanayinin korunması ve esnaf ve sanatkâr geleneğinin yaşatılması adına kritik adımlar atılması gerektiğini vurgulayan Palandöken, maliyetlerin düşürülmesi ve piyasanın canlandırılması için somut önerilerini sıraladı: “Elektrik ve su faturalarını düşürün. Çiftçiye verilen desteğin bireysel çiftçiye doğrudan ulaştırılması gerekiyor. Piyasayı canlandırın, araçları yenileyin.”

Ticari araç alımlarında geçmişte sağlanan ÖTV ve KDV muafiyetinin tekrar uygulamaya konulmasının önemine değinen Palandöken, "Beş yıl önce ticari araç alanlara sağlanan ÖTV ve KDV muafiyetini yeniden devreye sokun. O dönemde devlet zarar etmedi, aksine bugün altı firma Türkiye’de fabrika kuruyor veya kurma aşamasında" diyerek bu uygulamanın hem esnafa nefes aldıracağını hem de yerli üretime katkı sağlayacağını belirtti.

Emeklilik sistemindeki haksızlığa da isyan eden Palandöken, "Esnafın yanında çalışan kişi 7 bin 200 günde emekli olurken, dükkan sahibi neden 9 bin günde emekli oluyor? Bu çözülemeyecek bir sorun değil. Biz maaş da istemiyoruz. 7 bin 200 günde emekli statüsüne alının, sağlık hizmetimiz devam etsin, ödediğimiz 8 bin lira primi de bari ödemeyelim" diyerek bağ-kur prim eşitsizliğinin giderilmesi talebini yineledi.

Pazarcı esnafının yaşadığı zorluklara dikkat çekerek, "Pazarlarda tezgâh açan esnaf sayısı 200’den 100’e düştü. Yük artıyor ama iş yerinde süreklilik sağlanamıyor. Çoğu esnaf iki-üç yılda faaliyetini sonlandırıyor" ifadeleriyle sektördeki küçülmeyi ve süreklilik sorununu gözler önüne serdi.

Enflasyonun temel nedenlerinden biri olarak ulaşım maliyetlerini işaret eden Palandöken, çözümün ise dolmuş, taksi ve otobüs fiyatlarını doğrudan etkileyen mazottaki ÖTV ve KDV’nin kaldırılması olduğunu savundu: "Bu taşıma araçlarının kullandığı mazottaki ÖTV ve KDV’yi kaldırın ki vatandaş uygun fiyata binebilsin."

Devlet ve Yerel Yönetimlerden Esnafa Güçlü Destek Mesajları

Toplantıda söz alan Ticaret Bakan Yardımcısı Mahmut Gürcan, devletin esnaf ve sanatkâra verdiği güçlü desteği bir kez daha vurguladı: “Bilindiği üzere devletimizce ve Sayın Cumhurbaşkanımızca esnaf ve sanatkârımızın korunması ve güçlendirilmesi hususuna her zaman ayrı bir ehemmiyet göstermiş olup bu doğrultuda pek çok tedbir ve destekler hayata geçirilmiştir.” Gürcan’ın bu sözleri, hükümetin esnaf ve sanatkâr kesimine yönelik kararlı duruşunun devam edeceğinin bir teyidi oldu.

Ev sahibi Adana Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği Başkanı Niyazi Göger ise yaptığı konuşmada Adana'nın tarihi ve kültürel derinliğine atıfta bulunarak, şehrin esnaf ruhunu ve toplumsal değerlerini anlattı: “Adana, tarımın, sanayinin ve ticaretin kalbinde yer alır; tarihi boyunca emeğiyle büyümüş bir şehirdir. Bu topraklarda sadece üretim yapılmaz; dayanışma, komşuluk ve birlikte ayakta durma kültürü de yaşatılır.” Göger'in bu anlamlı sözleri, esnafın sadece ekonomik bir unsur değil, aynı zamanda toplumun kültürel ve sosyal dokusunu ayakta tutan önemli bir güç olduğunu vurguladı.

TESK’in Adana Bölge Toplantısı, esnaf ve sanatkârların yaşadığı mevcut ve potansiyel sorunları doğrudan masaya yatırarak, yetkililerle yüz yüze istişare imkânı sağlaması açısından büyük önem taşıyor. Başkan Palandöken’in dile getirdiği kira stopajı, mesleki eğitimdeki haklar, vergi muafiyetleri ve emeklilik eşitsizlikleri gibi temel talepler, yaklaşan Esnaf Şurası’nın ana gündem maddelerini oluşturacak ve esnaf camiasının beklentilerine ışık tutacaktır. Bu toplantılar serisi, esnafın güçlü sesi olma misyonunu başarıyla sürdürürken, sorunlara kalıcı çözümler bulunması yolunda somut adımların atılması için kritik bir zemin hazırlamaktadır.