Eskişehir Faciası: İş Güvenliği Uzmanları Alarm Veriyor, "Ölümler Önlenebilirdi"

İstanbul – Eskişehir’in Seyitgazi ilçesinde çıkan orman yangınına müdahale sırasında 5 orman işçisi ve 5 AKUT gönüllüsünün hayatını kaybetmesi, Türkiye’de işçi sağlığı ve güvenliği (İSG) konusunu bir kez daha acı bir şekilde gündeme getirdi. İş Güvenliği Uzmanı Bedri Tekin ve Eskişehir Bilecik Tabip Odası Başkanı Nazan Aksaray, yaşanan ölümlerin “iş cinayeti” olduğunu ve tamamen önlenebilir olduğunu vurguladı. Uzmanlar, yetkililerin sadece taziye dilemekle kalmayıp, gerekli önlemleri alarak bu tür faciaların önüne geçmesi gerektiğini belirtti.

"Ölümlere Alıştırıldık, Kimse Hesap Vermiyor"

İş Güvenliği Uzmanı Bedri Tekin, Türkiye'nin Amasra, Kartalkaya, Soma gibi iş cinayetleriyle "alıştırıldığı" bir ülke haline geldiğini ifade etti. Tekin, "Tüm bu ölümler önlenebilir. Önlenemez diye bir şey yok ama kimse hesap vermediği için önlenemiyor bu cinayetler. Yetkililer de ölenlere rahmet ve yakınlarına başsağlığı diliyor. Ama yapmaları gereken bu ölümleri önlemektir" diyerek, sistemsel sorunlara dikkat çekti.

"Öncelik Can Olmalı, Risk Analizi Şart!"

Tekin, yangın söndürme faaliyetlerinde öncelikle insan canına önem verilmesi gerektiğini, bunun “ormanlar yansın” anlamına gelmediğini belirtti. "Risk analizi dediğimiz şey önceden burada sel, yangın olur mu, neden olur diye sorarak bunların önlenmesidir. Elektrik enerjisinin dağıtımını özelleştiriyorsan, yaz aylarında bile özel sektörün ağaç kesimi varsa yangın olasılığını artırırsın" diyerek, yangın nedenlerinin belirlenmesi ve önleyici tedbirlerin alınması gerektiğini vurguladı.

"İşçinin Güvenliğini Düşünen Yok, Resmi Veriler Kan Ağlıyor"

2024 Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) istatistiklerine göre iş cinayetlerinde 1900 canın kaybedildiğini hatırlatan Tekin, "Peki biz çalışma ve sosyal güvenlik bakanından buna dair bir şey duyduk mu? Şimdi tarım ve orman bakanı da başsağlığı dileyecek. Ama yangın söndürmeye nasıl müdahale ederiz, buna müdahale eden personelin güvenliğini nasıl sağlarız diye bir şey yok. Çünkü bunlara hesap sorulmuyor. O nedenle canları kaybediyoruz" sözleriyle, işçi güvenliğinin yetkililerce yeterince önemsenmediğini dile getirdi.

"Planlama ve Eğitim Eksikliği Ölümleri Tetikliyor"

İş Güvenliği Uzmanı Bedri Tekin, yangınla mücadelede planlama ve eğitim eksikliğine vurgu yaptı. "Her şeyin önceden değerlendirilmesi ve planlanması gerekir. Planlama olmadığı için yangına gönüllülerin müdahale etmeye çalıştığını ve onların da hayatlarını kaybettiklerine dikkat çeken Tekin, 'Yangın söndürmeye giren insanların da can güvenliğinin sağlanması gerekir. Yangın nereye, nasıl yayılır, yangın sırasında ne tür durumlarla karşılaşılır bunların bilinmesi gerekir'" dedi. İzmir Buca'daki orman işçileri eğitim merkezinin yıllar önce kapatıldığını, sahadaki sözleşmeli işçilerin eğitim seviyesinin belirsizliğini koruduğunu belirten Tekin, "İşçi sağlığı, güvenliğinde kişisel koruyucu donanımlar olmalı ama asıl önemli olan zehirli, yanıcı olan insana zarar verecek şeylere temas edilmemesi. Yani önemli olan yangına müdahale edenlerin kendilerine zarar gelmeyecek şekilde yangına müdahale etmesi sağlanmalı" ifadelerini kullandı.

"Deneyimsiz İşçiler Öldü, Bu Afet Değil Önlebilir Bir Acı"

Eskişehir Bilecik Tabip Odası Başkanı Nazan Aksaray da yaşananın bir iş cinayeti olduğunu ve önlenebilirliğinin altını çizdi. Bölgedeki uzmanlarla yaptıkları görüşmeleri aktaran Aksaray, "Ekipman, yeterli personel, deneyimli eleman ve eğitim eksiği öne çıkıyor. Sahadaki personelin çok iyi eğitim almış olması gerekiyor ama bu personelin eğitim aldığı kampın yıllar önce kapatıldığını öğreniyoruz. Ölenlerin arasında sözleşmeli çalıştırılan henüz 1-1.5 ay önce işe alınan işçiler var. Kıdemli deneyimli elemanlar emekli edilmiş. Bir orman mühendisi 'Biz gökyüzüne bakarak bile yangının yönünü tahmin ederiz' dediklerini ama yeterli eğitim almayan personelin bunu bilemeyeceğini söylüyor. Yani yaşadığımız bir afet değil önlenebilir bir büyük acıyla karşı karşıyayız" şeklinde konuştu. Aksaray, bu acının yaşandığı gün ormanları şirketlerin yağmasına açan "talan yasası"nın yasalaştığına da dikkat çekerek, yaşananların politik tercihlerden bağımsız olmadığını ima etti.