Sendikalardan Çocuk Hakları Günü’nde uyarı: MESEM’de çocuk işçiliği artıyor
Eğitim-Sen ve Tez-Koop-İş, 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü’nde MESEM uygulaması ve artan çocuk iş cinayetlerine dikkat çekti.
Sendika açıklamalarından derlendi, editör onayladı.

20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü dolayısıyla açıklama yapan Eğitim-Sen ve Tez-Koop-İş sendikaları, Türkiye’de çocuk işçiliğinin “mesleki eğitim” adı altında yaygınlaştığını belirterek Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulamasına dikkat çekti. Sendikalara göre MESEM bünyesinde çalışan çocuklar haftanın büyük bölümünde düşük ücretlerle ve denetimsiz koşullarda çalıştırılıyor; tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çocuk çalıştırılması yasak olmasına rağmen bu uygulama sürüyor.
Eğitim-Sen’in açıklamasında, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) verilerine atıfla bugüne kadar MESEM bünyesinde 37 çocuğun çalışırken hayatını kaybettiği, yüzlerce çocuğun da iş kazası geçirdiği belirtildi. Sendika, tüm iş kazalarının kayıt altına alınmadığını, bu nedenle mevcut verilerin durumu tam olarak yansıtmadığını vurguladı.
Tez-Koop-İş Sendikası ise İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi verilerine dayanarak 2025-2026 eğitim-öğretim döneminde en az 95 çocuğun iş cinayetlerinde hayatını kaybettiğini, bu rakamın bir önceki döneme göre yüzde 32 artışa karşılık geldiğini açıkladı. Sendikaya göre hayatını kaybeden çocukların çoğunluğunu 15-17 yaş grubundaki erkek çocuklar oluştururken, en az 14’ü göçmen çocuklardan oluşuyor. Ölümlerin 37’si tarım sektöründe, geri kalanı ise sanayi, inşaat ve hizmet sektörlerinde meydana geldi.
Tez-Koop-İş açıklamasında ayrıca uluslararası verilere de yer verildi. ILO ve UNICEF projeksiyonlarına göre dünya genelinde 138 milyon çocuk işgücü piyasasında bulunuyor; bunların yaklaşık 54 milyonu ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılıyor. UNESCO’nun 2026 Küresel Eğitim İzleme Raporu’na göre dünya genelinde 273 milyon çocuk ve genç örgün eğitimin dışında kalırken, kriz bölgelerindeki kayıt dışılıkla bu sayıya en az 13 milyon çocuk daha ekleniyor. 2026 Çocuk Hakları Endeksi Raporu’nda Türkiye, incelenen 194 ülke arasında 106. sırada yer alıyor; devletin çocuk haklarını koruma iradesini gösteren “Elverişli Ortam” bileşeninde ise 0,143 gibi düşük bir skora sahip.
Eğitim-Sen açıklamasında, Türkiye’nin Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’ye koyduğu çekincelerin uzun yıllardır kaldırılmadığı hatırlatıldı. Sendikaya göre sözleşmenin 17, 29 ve 30’uncu maddelerine yönelik şerhler, farklı anadillere sahip çocukların ana dillerinde eğitim alma hakkını sınırlandırırken eğitime erişimde adaletsizliklere yol açıyor. Açıklamada ayrıca derinleşen yoksulluk ve gıda enflasyonu nedeniyle birçok çocuğun okula aç gittiği veya beslenme çantasının boş kaldığı ifade edildi.
Tez-Koop-İş, açıklamasında çocukların stajyer veya çırak adı altında ucuz işgücü olarak kullanılmaması, MESEM uygulamasına son verilmesi, her çocuğun parasız ve nitelikli kamusal eğitime erişebilmesi ile çocuk iş cinayetlerinin sorumlularından hesap sorulması çağrısında bulundu. Her iki sendika da Türkiye’nin Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’ye koyduğu çekinceleri kaldırmasını ve çocuk emeği sömürüsüne son verilmesini talep etti.
İlgili Haberler

DİSK-AR Çocuk İşçiliği Raporu 2026: Yoksulluk, MESEM ve İş Cinayetleri
DİSK-AR'ın 2026 Çocuk İşçiliği Raporu yayımlandı. Türkiye'de her 3 çocuktan biri yoksul, 15-17 yaş çocuk istihdamı son 5 yılda %70 arttı, 9 yılda en az 646 çocuk iş cinayetlerinde hayatını kaybetti.
Eğitim-Sen: Kız çocukları savaşa, yoksulluğa, çocuk işçiliğine mahkûm edilemez
Eğitim-Sen, 11 Ekim Dünya Kız Çocukları Günü dolayısıyla yayımladığı açıklamada kız çocuklarının eğitim, sağlık ve yaşam hakkının güvence altına alınmasını istedi.

DİSK'ten çocuk işçiliğine karşı Millî Eğitim Bakanlığı önünde eylem
DİSK, okulların açıldığı gün Millî Eğitim Bakanlığı önünde çocuk işçiliğine dikkat çekti; DİSK-AR raporuna göre 15-17 yaş grubunda çalışan çocuk sayısı dört yılda yüzde 70 arttı.