Türkiye Kamu-Sen'den Anayasa Mahkemesi'nin "Dayanışma Aidatı" Kararına Sert Tepki

ANKARA – Yerel yönetimlerdeki kamu görevlilerini yakından ilgilendiren sosyal denge sözleşmeleri (SDS) etrafında dönen "dayanışma aidatı" tartışması, Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) son kararıyla yeni bir boyut kazandı. Türkiye Kamu-Sen Genel Başkanı Önder Kahveci, 13 Haziran 2025 tarihinde yaptığı açıklamada, AYM'nin, Danıştay'ın bu aidat uygulamasını hukuka aykırı bulan kararını iptal etmesini "sendikal özgürlüğe ve eşitliğe vurulmuş hukuksuz bir pranga" olarak nitelendirdi. Konfederasyon, Danıştay'ın daha önceki adil ve hukuka uygun içtihadında ısrar etmesi gerektiğini güçlü bir şekilde vurguladı.

"Kamu Görevlilerini Belirli Bir Sendikaya Mahkum Etme Girişimi"

Dayanışma aidatı uygulaması, yerel yönetimlerde toplu sözleşme imzalayan sendikanın, sözleşmeden faydalanmak isteyen ancak o sendikanın üyesi olmayan kamu görevlilerinden belirli bir "bedel" talep etmesi anlamına geliyordu. Danıştay, daha önce bu uygulamanın eşitlik ilkesine ve sendika seçme hürriyetine aykırı olduğuna hükmederek aidat alınmasını iptal etmişti. Ancak AYM'nin son kararı, bu Danıştay içtihadını değiştirmeye yönelik bir adım olarak görüldü.

Genel Başkan Önder Kahveci, AYM'nin bu kararının, sendikal hak ve özgürlükler açısından vahim sonuçlar doğuracağını belirtti. Kahveci, açıklamalarında şu kritik noktalara değindi:

• Sendika Seçme Hürriyetinin İhlali: "Bu karar, kamu görevlilerinin yalnızca belirli bir sendikaya üye olmaya zorlanması sonucunu doğuracak, çalışanların serbest iradesiyle sendika seçme hakkını fiilen ortadan kaldıracaktır." Sendika üyeliğinin tamamen gönüllülük esasına dayanması gerektiğinin altı çizildi.
• Sendikal Tekelleşme Teşviki: Kararın, rekabetçi sendikal ortamı yok ederek tekelleşmeyi teşvik edeceği ve farklı sendikaların örgütlenme çabalarını baltalayacağı ifade edildi. Bu durumun, demokratik sendikacılık anlayışıyla bağdaşmadığı vurgulandı.
• Adalet ve Eşitlik İlkesine Aykırılık: Kahveci, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu hükümleri uyarınca, kamu görevlilerinin haklarının korunması ve geliştirilmesi amacıyla yapılan sözleşmelerden tüm çalışanların eşit şekilde yararlanması gerektiğini savundu. Eğer bir bedel ödenecekse, bunun sendika ayrımı gözetmeksizin, adil bir biçimde belirlenmesi gerektiği belirtildi. "Dayanışma aidatı adı altında kamu görevlilerinin belirli bir sendikaya yönlendirilmesi ne adaletle ne eşitlikle ne de demokratik sendikacılık anlayışıyla bağdaşmaktadır" denildi.

"Danıştay İçtihadında Israr Etmeli: Hukuki Belirsizlik Kabul Edilemez"

Türkiye Kamu-Sen, Danıştay'ın daha önceki kararının dayanışma aidatı uygulamasının hukuka aykırılığını açıkça ortaya koyduğunu hatırlatarak, AYM'nin bu son kararının Danıştay'ın köklü içtihadıyla da çeliştiğini belirtti. Sendika, bu durumun hukuki belirsizlik yarattığını ve kamu görevlilerinin sendikal haklarını kullanmalarını zorlaştırdığını savundu.

Önder Kahveci, çalışanların özgür iradesine ipotek koyan, sendikal çeşitliliği tehdit eden ve kamu görevlilerini belirli bir sendikaya mecbur bırakacak bu düzenlemeye karşı itirazlarını en güçlü şekilde dile getirdiklerini ifade etti. "Demokratik hukuk devleti ilkesinin, sendikal hak ve özgürlüklerin teminat altına alınması gerektiğine inanıyor; Danıştay’ın daha önce verdiği kararda ısrar etmesi gerektiğini düşünüyoruz" sözleriyle, yargının sendikal özgürlükleri koruma misyonuna vurgu yapıldı.

Türkiye Kamu-Sen, kamu görevlilerinin hak ve menfaatlerini savunmaktan ve adalet mücadelesinden asla vazgeçmeyeceğini kamuoyuna duyurarak, bu hukuki mücadelenin takipçisi olacaklarının mesajını verdi. Bu gelişme, sendikal hareketin geleceği ve kamu sektöründeki örgütlenme özgürlüğü açısından kritik bir dönemeç olarak değerlendiriliyor.