Türk Eğitim-Sen'den Sözleşmeli Personele Büyük Hukuki Zafer

ANKARA – Türk Eğitim-Sen'in açtığı davalar sonucunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personelin, yaşlılık aylığı almaya hak kazanmaları gerekçesiyle hizmet sözleşmelerinin resen (isteğe bağlı olmaksızın) sona erdirilmesine ilişkin işlemlere karşı Danıştay'dan kesin bir zafer kararı çıktı. Danıştay 12. Dairesi, idarenin temyiz başvurularını reddederek, sözleşmeli personelin rızası dışında emekli edilemeyeceğine hükmeden alt mahkeme kararlarını onadı.

Dava Süreci: Sendikanın Kararlı Hukuk Mücadelesi

Türk Eğitim-Sen, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamında çalışan ve yaşlılık aylığı almaya hak kazanmaları nedeniyle sözleşmeleri tek taraflı feshedilen personelin mağduriyetini gidermek amacıyla hukuki süreç başlatmıştı. Sendika, bu işlemlerin iptali ve personelin yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebiyle davalar açmıştı.

Alt mahkemeler (İdare Mahkemeleri), davacıların lehine önemli kararlar vermişti. Mahkemeler, gerekçelerinde şu ifadelere yer vermişti:

• "7438 sayılı Kanun ile 375 Sayılı KHK'da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. maddesi ile 5510 sayılı Kanun'a eklenen geçici 95. madde ile tanınan erken emeklilik hakkının tercihe bağlı istisnai bir hak olarak sonradan yapılan söz konusu düzenleme ile getirildiği, bu emeklilik hakkından yaş koşulu dışındaki diğer koşulların sağlanması halinde ancak talep edilmesi üzerine faydalanılabileceği..."
• "...Bu yönde bir talepte bulunmayanların ise resen emekli edilmelerinin mümkün olmadığı, sözleşmeli personel pozisyonuna atananların o anki koşullara göre emekliliğe hak kazanacakları tarihi esas almak suretiyle çalışma sürelerini planladıkları, davacının da bu kapsamda haklı bir beklentisinin oluştuğu..."
• "...Erken emeklilik talebi/isteği olmayan sözleşmeli personelin aleyhe olacak şekilde sonradan yapılan düzenlemeye tabi tutulmasının hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkesine aykırı olduğu, aynı zamanda anayasal bir hak olan çalışma hakkının önüne geçilerek bu yönde bir kısıtlama getirilemeyeceği sonuç ve kanaatine varılmaktadır."

Bu gerekçelerle mahkemeler, dava konusu işlemin iptaline, tazminat isteminin kabulüne ve davacının maddi kayıplarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmetmişti. İdare tarafından yapılan istinaf (bölge idare mahkemesi) başvuruları da reddedilerek kararların hukuka uygun olduğu tescillenmişti.

Danıştay'dan Kesin Onama: Emsal Niteliğinde Karar

İdari yargı sürecinin son aşaması olan temyiz yoluna başvuran davalı idare, Danıştay'a başvuruda bulunmuştu. Ancak Danıştay 12. Dairesi, 25.12.2024 tarihli ve 2024/3873 E., 2024/5913 K.; 2024/3875 E., 2024/5929 K.; 2024/3878 E., 2024/5919 K. sayılı kararlarıyla, alt mahkemelerin kararlarını temyizen inceledi.

Danıştay, incelenen kararların "usul ve hukuka uygun olduğu", idare tarafından ileri sürülen temyiz nedenlerinin ise "kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı" sonucuna vararak, mahkeme kararlarının ONANMASINA kesin olarak karar verdi.

Bu karar, sözleşmeli personelin kendi isteği ve talebi olmadan erken emekliliğe zorlanamayacağını, erken emekliliğin tercihe bağlı bir hak olduğunu kesinleştirmiş oldu. Danıştay'ın bu onama kararları, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamında çalışan ve benzer durumda olan on binlerce sözleşmeli personel için emsal niteliği taşıyor. Bu kararla birlikte, sözleşmeli personelin iş güvencesi ve çalışma hakları alanında önemli bir hukuki kazanım elde edilmiş oldu.