Türk Eğitim-Sen’den MEB’e Yeni Lise Modeli Çağrısı: “Sağlıklı İstişare Olmadan Yeni Kriz Çıkar”

ANKARA – Türk Eğitim-Sen Genel Başkanı Talip Geylan, 14 Ekim 2025 tarihinde CNN Türk’te katıldığı haber programında, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından gündeme getirilen lise eğitim sistemindeki yeni düzenleme modelleri hakkında önemli uyarılarda bulundu. Geylan, 3+1 ve 2+2 gibi modellerin getireceği potansiyel sorunlara ve özellikle mesleki eğitimin güçlendirilmesi gerekliliğine dikkat çekti.

MEB’in Taslağı Yok: "Neyin Üzerine Tartışacağız Meçhul!"

Genel Başkan Geylan, lise eğitim sisteminde yapılacak köklü bir değişikliğin öncelikle kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini belirterek, sağlıklı bir istişare sürecinin önemini vurguladı:

“Milli Eğitim Bakanlığı’nın kamuoyu ile paylaşmış olduğu herhangi bir taslak bulunmamaktadır. Dolayısıyla şu aşamada neyin üzerine tartışacağız meçhul! Türk Eğitim Sen olarak temel beklentimiz; MEB’in yeni düzenlemeyi kamuoyu ile paylaşması ve başta eğitim fakültelerinde görev yapan öğretim üyelerimiz olmak üzere uzmanların etkin katılımıyla ve sağlıklı bir istişare sürecinden sonra yeni düzenlemenin ete kemiğe bürünmesidir.”

Geylan, mevcut tartışmaların 4+4+4 sisteminin getirildiği andan itibaren sürdüğünü ve özellikle ilkokul eğitiminin beş yıldan dört yıla indirilmesinin pedagojik açıdan uygun olmadığı yönündeki eleştirileri hatırlattı.

"İş Sahibi Olmanın Tek Yolu Üniversite Mezunu Olmak Değil"

Eğitim ile istihdam arasındaki sağlıksız ilişkiye değinen Geylan, ülkedeki genç işsizlik sorununa dikkat çekerek, çözümün mesleki eğitimin güçlendirilmesinde yattığını belirtti. Geylan, 18-24 yaş grubundaki gençlerin %24’ünün ne eğitimde ne de istihdam alanında olmadığını (NEET) gösteren araştırmalara atıfta bulundu.

“Ülkemizde bu problemin çözümünün ilk adımı mesleki eğitimin güçlendirilmesidir. Şu an ortaöğretim düzeyinde mesleki eğitimin akademik eğitime oranı %26.4’dür. Oysa ki batıdaki ortalamalar dikkate alındığında bunun olması gereken oran %65-70’dir. İş sahibi olmanın tek yolunun üniversite mezunu olmak algısı yıkılmadıkça, YKS’ye giren 2 milyon 600 bin öğrenci gibi yığılmaların önüne geçilemez.”

Geylan, geçen yıl 904 bin öğrencinin üniversiteden mezun olmasına rağmen eğitim aldıkları alanla ilgili istihdam edilme oranının düşüklüğünü "çok acı" olarak nitelendirdi ve 500 bin civarında eğitim fakültesi mezunu ile 800 bin civarında iktisadi ve idari bilimler mezununun işsiz olduğunu kaydetti.

Yeni Modellerin Riskleri: Norm Fazlası ve Kız Çocuklarının Okullaşma Oranı

Geylan, 3+1, 2+2 gibi yeni lise modellerinin ortaya çıkaracağı potansiyel sorunların çok iyi tartışılması gerektiğini vurguladı. Bu modellerin getireceği en büyük risklerin başında önemli sayıda öğretmenin norm fazlası durumuna düşmesi ihtimali olduğunu söyledi. 2012’deki 4+4+4 geçişinde 42 bin 500 sınıf öğretmeninin norm fazlası olduğu örneğini veren Geylan, benzer bir durumun yaşanmaması için iyi analiz yapılması gerektiğini ifade etti.

Geylan’ın ikinci önemli uyarısı ise kız çocuklarının okullaşma oranı üzerineydi:

"O yaş grubunda çocukların okullaşma oranı olumsuz etkilenir mi? Bu da bir risktir. Özellikle de şunun altını çizmek istiyorum: o yaş grubundaki çocuklarımızın, özellikle de kız çocuklarının okullaşma oranının muhafaza edilmesidir. Aksi takdirde yeni problem ile karşı karşıya kalınabilir.”

Son olarak Geylan, eğitimde esas olanın yönlendirme olduğunu ve bu yönlendirmenin öğretmenler tarafından yapılması gerektiğini belirterek, öğretmenlerin eğitim sürecindeki etkinliğinin artırılması ve itibarının korunması için tedbirler alınması çağrısıyla sözlerini tamamladı.