Türk Dünyası Mühendislik Kongresi: 27 Ülke 'Türkçe Bilim' Vizyonuyla Buluştu

🔬 Türk Dünyası Bilim Zirvesi Antalya'da: Sinanoğlu’na İthaf Edildi

Türk eğitim ve bilim hayatının önde gelen sivil toplum kuruluşlarından Türk Eğitim-Sen ve Uluslararası Avrasya Eğitim Sendikaları Birliği (UAESEB), bilim dünyasında çığır açan Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu’nun doğumunun 90. ve vefatının 10. yılı anısına dev bir organizasyona imza attı. 4-7 Aralık 2025 tarihleri arasında Antalya’da düzenlenen 5. Uluslararası Türk Dünyası Mühendislik ve Fen Bilimleri Kongresi, uluslararası bilim camiasını bir araya getirdi.

Kongreye; Türk Eğitim-Sen ve UAESEB Genel Başkanı Talip Geylan, Genel Merkez yöneticileri, UAESEB üye temsilcileri ile Türk dünyası başta olmak üzere, 27 farklı ülkeden (Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Azerbaycan, Suriye, Sudan, Endonezya vb.) 510 bilim insanı katıldı ve toplam 490 bildiri sunuldu. Kongre, BM’nin 2025 yılını Uluslararası Kuantum Bilimi ve Teknolojisi Yılı (IYQ) ilan etmesi çerçevesinde, kuantum biliminin sürdürülebilir kalkınmaya etkilerini de tartışmaya açtı.

---

🗣️ Talip Geylan’dan Stratejik Vizyon: "Türkçe Düşünmek, Fikrî Egemenlik Meselesidir"

Kongrenin açılış konuşmasını yapan Genel Başkan Talip Geylan, konuşmasına Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu’nu şükranla anarak başladı. Geylan, Sinanoğlu’nu "bilimin evrenselliğini, millî kültürle ve dil şuuruyla birleştiren nadir şahsiyetlerden biri" olarak tanımlayarak, Türkçenin bilim dili olması meselesinin önemini vurguladı:

“Sinanoğlu’nun nazarında, Türkçenin bilim dili olması, romantik bir nostalji değil; doğrudan doğruya stratejik bir bağımsızlık, kültürel süreklilik ve fikrî egemenlik meselesidir.”

Geylan, dilin yalnızca bir iletişim aracı değil, aynı zamanda düşüncenin evi olduğunu belirterek, gençlerin anadillerinde güçlü bir bilim eğitimi almasının, derin kavrayışın ve inovasyonun anahtarı olduğuna inandığını ifade etti. Genel Başkan ayrıca, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir...!” sözünün, bilimle yükselmeyi emreden bir ilke hükmünde olduğunu hatırlattı.

---

🚨 Öğretmen İtibarı Yıpranıyor: "Eğitim Namusumuzdur"

Kongrede eğitimin güncel ve acı bir sorununa değinen Geylan, Ankara’da bir lisede öğrencilerin bir öğretmene yönelik saygısız davranışlarına sert tepki gösterdi. Bu tür olayların toplumun huzurunu ve ülkenin kültürel sürekliliğini zedelediğini belirten Geylan, sert uyarılarda bulundu:

• Öğrenci Merkezli Eğitim Yanlış Anlaşılıyor: Geylan, öğrenci merkezliliğin öğretmeni etkisizleştirmek, hizmet veren gibi görmek olmadığını; öğrenciye sınır bilinci, sorumluluk ve saygı kazandırmak olduğunu kaydetti.

• Ahlak ve Vicdan Çağrısı: “Çocuğa yalnız ders başarısı değil, edep ve vicdan da öğretilmelidir. Çünkü insanı insan yapan; notu değil, karakteridir.”

• Kurumsal Sorumluluk: Genel Başkan, “Öğretmenin, akademisyenin, eğitim çalışanının itibarı, YÖK’ün ve Milli Eğitim Bakanlığı’nın namusudur” diyerek, disiplin mekanizmalarının etkinleştirilmesi, özlük haklarının iyileştirilmesi ve mesleğin toplumsal prestijinin yüceltilmesi gerektiğini talep etti. Aksi takdirde başarılı öğrenciler arasında öğretmenliğe ve akademisyenliğe hevesin azaldığı gerçeğinin bir alarm sinyali olduğunu vurguladı.

---

🏛️ Akademik ve İdari Personel İçin Acil Talepler

Kongrede sadece eğitim sistemindeki sorunlar değil, üniversitelerdeki akademik ve idari personelin mali ve özlük hak sorunları da dile getirildi. Geylan, “Akademik zam elzemdir, akademik zam kaçınılmazdır” diyerek, kamunun sadece belirli bir kesimine yapılacak zammın sosyal adaleti zedeleyeceğini belirtti.

Öne Çıkan Diğer Talepler:

• Mülakat Kaldırılsın: Görevde Yükselme Sınavları’nda mülakatın kaldırılması ve atamaların liyakat çerçevesinde yapılması.

• Nakil Sorunları: İdari personelin aile, sağlık ve diğer zaruri nedenlerle tayin/nakil sorunlarının çözülmesi.

• Hakkaniyetli Görevlendirme: Akademik ve idari personelin rızası olmadan yapılan 13-b görevlendirmelerinin ceza unsuru olarak kullanılmaması.

• 50-D Kadro Problemi: Mağduriyet yaratan 50-d statüsündeki personelin kadro problemlerinin titizlikle takip edilmesi.

---

🛰️ Kongre Detayları: Kuantum ve Türk Büyükleri

Kongrenin açılış oturumu “Kuantum” adıyla düzenlenirken, diğer oturum salonlarına Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Oktay Sinanoğlu, Aziz Sancar, Feza Gürsey, Ali Kuşçu, Uluğ Bey gibi Türk ve dünya bilim tarihine iz bırakmış şahsiyetlerin isimleri verildi.

Kongrenin açılışında, uzaya çıkan ilk Türk astronot Alper Gezeravcı ile canlı telefon bağlantısı gerçekleştirilerek, bilim insanları ve öğrenciler deneyim paylaşımı fırsatı buldu. Ayrıca kongreye denk gelen 5 Aralık Dünya Toprak Günü nedeniyle, salonlara Türk Dünyası’nın coğrafi değerleri ve kadim ırmaklarının (Ötüken, Orhun, Fırat vb.) isimleri verilerek çevre bilincine dikkat çekildi.