Sağlık emekçilerinin gücü birliğinde: Kazanım elde etmenin yolu örgütlü mücadele

Son bir yılda İzmir’de ve ülke genelinde yaşananlara baktığımızda rahatlıkla Sağlıkta Dönüşüm Politikası iflas etmiştir diyebiliriz. Bu politika ne halkın sağlık hakkını korumuş ne de sağlık emekçilerine insanca çalışma koşulları sağlamıştır. Aksine sağlık sistemini piyasaya açmış, eşitsizliği büyütmüş, sağlık hizmetini ulaşılması zor bir hale getirmiştir.

Sağlıkta istihdamın OECD ülkelerinin gerisinde kalması, artan iş yükü ve görev tanımlarının esnetilmesi sağlık emekçilerini iş yerlerinde yalnızca mesleki sorunlarla değil, oluşan açıkların kapatılması, sistemin bütün yükünü sırtlamamız ile karşı karşıya bırakmıştır.

Tüm bu olumsuzluklara karşı 2025 yılı içinde sendikamız SES ile, bazen işyerlerinde örgütlü diğer sendikalarla, bazen de İzmir Sağlık Platformuyla eylemler yaptık. Sonuç alınabilen eylemler de oldu.   

Sağlıkta şiddet, artan iş yükü, angarya çalışma, geniş tanımlı görevlendirmelere karşı Hemşireler Gününde İzmir Sağlık Platformu olarak Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yaptığımız eylemin ardından o işyerindeki nöbet sayıları düştü.

Buca Seyfi Demirsoy Eğitim Araştırma Hastanesinde yönetimin 3. basamak yoğun bakımda 3 hastaya 1 hemşire dayatması ile ilgili SES olarak yaptığımız açıklama sonrası yönetim uygulamadan vazgeçti.

Üniversite hastane yönetimlerine iktidarın atadığı liyakatsiz yöneticilerin kişiye özel kadrolar açması sadece sağlık hizmetine değil, aynı zamanda bilimsel ve akademik eğitimin önüne de geçiyor. Hastanelerin özerk yapısına zarar vererek birer bilim ve eğitim yuvası olmaktan çıkarıyor. Diğer taraftan hastanelerde çalışan sağlık emekçileri açısından baskıların, esnek güvencesiz çalışmanın arttığı, YÖK’ün performansa dayalı ücret politikası ve bunun çalışanlara eşit dağıtılmaması, zamanında ödenmemesi çalışanlar arasında iş barışının bozulmasına sebep oldu.

Zamanında ödenmeyen ek ödemeler özellikle Ege Üniversitesi Hastanesinde farklı sendikalara üye çalışanları bir araya getirdi. Hastanede bir platform oluşturuldu, yapılan eylemlerle hastane yönetiminin masaya oturması, çalışan temsilcileri ile görüşmesi ve taleplerinin karşılanması birleşik mücadelenin önemini gösteren bir örnek oldu.

2025 yılında özellikle Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM) “eziyet yönetmeliği”ne karşı ve “vergide adalet” talepli eylemler İzmir Sağlık Platformu üzerinden sıklıkla gündeme geldi. Bu eylemler ile maddeler şekil değiştirerek geçti, iktidarın çok da bir geri çekilmesi olmadı. Bunda eylemlerin devamının gelmemesi etkili oldu denebilir.

Bu eylemler bize; birleşik mücadelenin mümkün olduğunu, sorunların ve taleplerin çalışanları sendikal farklılıklara bakmadan ortak zeminde buluşturabildiğini, bu ortak zemin kurulduğunda sorunları aşabildiğini göstermiştir.

Yönetimler çalışanlar üzerindeki baskı ve dayatmalarını, ancak örgütlü güç karşısında geri çekmektedir.

Sessizlik ve bireysel tepkiler sonuç almazken, birlikte hareket etmek karşılık bulmuştur ve sağlıkta dönüşüm politikalarının toplum tarafından sorgulanmasını daha görünür hâle getirmiştir.

Aslında değinmemiz gereken bir mesele de şu: Angarya, artan iş yükü, ekonomik kaygılar, liyakatsiz yöneticilerin yaptığı baskılar, mobbingler, görev tanımı dışında görevlendirmeler nedeniyle çalışanlar eyleme ya da bir basın açıklamasına gelemiyor.

Özellikle pandemiden sonraki görevlendirmelerle ve atamalarla birlikte sağlık çalışanlarında inanılmaz bir gençleşme söz konusu. Onları mücadeleye katmanın yol ve yöntemlerini bulabildiğimiz söylenemez.

Emekçilerde ‘sen sağcısın sen solcusun’ kaygısı yok. Birleşik mücadele talebi ve ihtiyacı var.

Meslek sendikacılığı büyük sorun. ASM eylemlerinden sonra iç kaygıları nedeniyle bürokratik yapıya dönen sendikalar da var. Uzamış mesailer ve yönetimin baskısı etkili oluyor.

Sağlık işkolundaki 60’a yakın sendika nasıl bir araya gelir, onun formülünü bulmak lazım. Onun formülünü de her işyerinin genel, merkezi sorunları dışında kendine özgü sorunlarına eğilip ufak da olsa oradan birlikte çözümler elde edebilirsek buralardan çıkaracağımız deneyimler birlikte mücadelenin büyütülmesi noktasında önemli olacaktır.

İşçisi, memuru sağlık işkolunun bütün bileşenlerinin örgütleri ile yasada hatta genelgelerde olmamasına rağmen bakanlığın bir yazısı ile mesailer uzamış durumda. Bunun da çalışanlar nezdinde kabul edilebilirliği yok. İş kaygısı, idare ile kötü olmamak vb. esnek ve angarya çalışmayı arttırıyor.

İş bırakmaların da içi boşalmış ve kanıksanmış durumda. Bir gün bir sendika, diğer gün başka bir sendika iş bırakınca, sistem çözüm üretiyor, hizmet durmuyor. O nedenle asıl olarak birleşik bir şekilde iş bırakmaya ihtiyaç var. İş bırakma en son iş olmalı. Ona gelinceye kadar yapılacak şeyler var. Sağlıkta her türlü şiddet, artan iş yükü, emeklilikteki 5510 sayılı yasa üzerinden temas edilmedik kimse kalmamalı. Başta bulunduğum sendika olmak üzere bürokratik tavrı bırakmak lazım.

Kamu işçisinin, emekçisinin "Neden o bizden fazla alıyor" sorusundan ziyade "Biz neden alamıyoruz", "Neden birleşemiyoruz" sorularını sordurmamız gerekli. Sağlıkta birbirine entegre çalışan 35-40 meslek var. Nasıl birbirine entegre hizmet üretiyorsak birlikte de mücadele etmeliyiz.

Sağlık emekçilerinin gücü birlikteliğinde; kazanımları ise örgütlü, kararlı ve uzun soluklu mücadelesinde yatmaktadır.