ITUC 2025 Raporu: Türkiye İşçi Haklarında En Kötü 10 Ülke Arasında

ITUC 2025 Küresel Haklar Endeksi Açıklandı: Türkiye, En Kötü 10 Ülke Arasında

Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu (ITUC) tarafından her yıl yayımlanan Küresel Haklar Endeksi, dünya genelinde işçilere ve sendikalara yönelik ihlallerin geldiği vahim tabloyu gözler önüne serdi. 2025 yılı raporunda, Türkiye işçi hakları açısından yine en kötü 10 ülke arasında yer aldı.

Rapor, ifade özgürlüğü, toplanma hakkı, toplu pazarlık ve grev hakkı gibi temel özgürlüklerin dünya genelinde ciddi biçimde gerilediğini ortaya koydu. 151 ülkenin değerlendirildiği endekste yalnızca yedi ülke en yüksek puanı alabilirken, beş kıtanın üçünde ortalama puanlar kötüleşti.

 Türkiye'de Sendikal Hak İhlalleri Derinleşiyor

ITUC raporunda Türkiye'ye ilişkin öne çıkan başlıklar şunlar oldu:

Sendikal faaliyetler nedeniyle kitlesel işten çıkarmalar yaşanıyor.

Toplu pazarlık süreçleri keyfi biçimde engelleniyor.

Sendika yöneticileri ve üyeleri, hukuki dayanak olmaksızın tutuklanıyor.

 1 Mayıs 2024’te Taksim’e yürümek isteyen 200’ün üzerinde kişi gözaltına alındı. Ertesi gün 29 kişi daha tutuklandı. Güvenlik güçleri eylemlere gaz bombası ve plastik mermiyle müdahale etti.
 DİSK/Dev Sağlık-İş’in 10.000 üyesi, bir mahkeme kararıyla toplu sözleşme hakkının dışında bırakıldı.
 DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu ve bazı sendika üyelerinin üyelikleri idari kararla düşürüldü.

 Sendikal Tutuklamalar ve Yargı Baskısı

DİSK Genel Başkan Yardımcısı Remzi Çalışkan, Genel-İş Başkanı Kemal Göksoy ve eski temsilci Serdar Ekingen, 15 yıl öncesine dayanan dosyalar gerekçe gösterilerek tutuklandı.
Ayrıca, DİSK/Sosyal-İş üyesi toplu pazarlık uzmanı İsmet Arslan, kanser tedavisi gördüğü dönemde cezaevine konuldu.
Mart 2025’te Arslan ile birlikte Eğitim-Sen üyeleri Yusuf Eminoğlu ve Giyasettin Yiğit serbest bırakıldı. Ancak yargılamaları devam ediyor.

 Küresel Düzeyde Hak İhlalleri Artıyor

ITUC raporundaki bazı küresel bulgular ise şöyle:

İşçilerin %72’si adalete erişemiyor (%2024’te bu oran %65’ti).

Grev hakkı, ülkelerin %87’sinde ihlal ediliyor.

Sendika kurma hakkı %74, toplu pazarlık hakkı %80 oranında engelleniyor.

İfade ve toplanma özgürlüğüne yönelik saldırılar %45 ile rekor seviyeye ulaştı.

 ITUC: “Herkes İçin Adil Bir Gelecek İçin Demokrasi”

Raporun sonunda ITUC, “Herkes İçin Adil Bir Gelecek İçin Demokrasi” kampanyasını ilan ederek, devletlerin ve şirketlerin baskıcı politikalarına karşı küresel sendikal dayanışma çağrısında bulundu.