DİSK'ten TÜİK'e Enflasyon İsyanı: "Yargı Kararlarını Uygulayın, Ekmeğimizle Oynamayın!"

Ankara, Türkiye – Türkiye'nin resmi enflasyon rakamlarının açıklanacağı kritik günde, Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK), Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) binası önünde geniş katılımlı bir protesto düzenledi. DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, Genel Sekreter Tayfun Görgün ve Yönetim Kurulu üyesi Şükret Sevgener'in de katıldığı eylemde, TÜİK'in yargı kararlarına uymaması, gerçekleri gizlemesi ve milyonların geçim kaynağıyla oynaması sert bir dille eleştirildi. Protestodan yükselen ana slogan, "Hesap Vereceksiniz!" ve "Milyonların ekmeğiyle oynamayın!" oldu.

TÜİK'in Gizlediği Veriler ve Yargı Kararlarının İhlali

DİSK'in TÜİK'e yönelik en önemli eleştirilerinden biri, enflasyon hesaplamalarının şeffaflığı için hayati önem taşıyan "madde fiyat listesi"nin Haziran 2022'den bu yana kamuoyundan gizlenmesi. Bu listenin açıklanmaması, TÜİK'in enflasyon verilerinin bağımsız denetimini imkansız hale getiriyor ve çarşıda pazarda hissedilen gerçek enflasyon ile resmi rakamlar arasındaki uçurumu derinleştiriyor.

DİSK, bu veri karartma politikasına karşı yargıya başvurmuş ve davayı kazanmıştı. Ankara 6. İdare Mahkemesi, 31 Mart 2023 tarihli kararıyla TÜİK'in enflasyona esas teşkil eden verileri açıklama görevinde olduğuna hükmetmişti. Bu karar, istinaf aşamasından geçerek kesinleşmesine rağmen, TÜİK yönetimi iki yılı aşkın süredir mahkeme kararını uygulamaya direniyor. DİSK, bu durumu "davanın davasının davası" olarak nitelendirerek yeni bir hukuki süreç başlattı.

DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, protestoda yaptığı açıklamada, "TÜİK, enflasyon verilerini bir kez daha yargı kararlarının gereği yerine getirilmeden açıkladı. TÜİK frene basıyor, hükümetin enflasyon hedeflerini tutturmak amacıyla enflasyonu düşük gösteriyor," ifadelerini kullandı. Bu durum, istatistik kurumunun bağımsızlığına ve hukukun üstünlüğüne gölge düşürüyor.

Halkın Enflasyonu ile Resmi Enflasyon Arasındaki Uçurum

TÜİK tarafından açıklanan resmi enflasyon rakamları, DİSK tarafından "halkın hissettiği gerçek enflasyonu yansıtmamakla" eleştiriliyor. TÜİK yıllık TÜFE'yi %37,8, 12 aylık ortalamalara göre ise %48,7 olarak açıklarken, DİSK-AR'ın hesaplamaları, özellikle emekliler ve dar gelirliler için gıda enflasyonunun çok daha yüksek, %70-80 aralığında seyrettiğini, bazı dönemlerde ise %90-115'e ulaştığını gösteriyor.

Bu çarpıcı fark, enflasyonun gelir grupları üzerindeki eşitsiz etkisini gözler önüne seriyor. Düşük gelirli haneler, gelirlerinin büyük bir kısmını gıda gibi temel ihtiyaçlara harcadıkları için, resmi rakamlardaki düşük gösterim onların satın alma gücünü orantısız bir şekilde aşındırıyor. DİSK, Türkiye'nin enflasyon oranında OECD ülkeleri arasında birinci sırada olduğunu ve hatta 14 OECD ülkesinde bir yılda gerçekleşen enflasyondan daha fazlasının Türkiye'de bir ayda yaşandığını vurguluyor.

Ekonomik Adaletsizlik ve Gelir Dağılımı Üzerine Etkileri

Resmi enflasyon oranları, işçilerin, kamu emekçilerinin ve emeklilerin ücretlerini doğrudan etkiliyor. Milyonlarca kişinin geliri, enflasyon karşısında hızla erirken, özellikle düşük gelirli gruplar üzerinde yıkıcı bir etki yaratıyor. En düşük %20'lik gelir grubu toplam gelirin yalnızca %6,3'ünü alırken, bu grubun harcamaları içinde gıdanın payı %36,6 gibi yüksek bir orana sahip. Buna karşılık, en yüksek %20'lik gelir grubu toplam gelirin %48,1'ini elde ederken, harcamaları içindeki gıdanın payı sadece %14,5'te kalıyor. Bu durum, gelir eşitsizliğini daha da derinleştiriyor.

Kira, konut ve ulaştırma gibi temel harcamaların hane bütçesindeki payının artması, dar gelirli bireylerin satın alma gücünü orantısız bir şekilde düşürerek geçim sıkıntılarını artırıyor. Eğer resmi enflasyon rakamları, halkın gerçek yaşam maliyetinden önemli ölçüde düşükse, bu rakamlara dayalı olarak yapılan ücret ayarlamaları yetersiz kalacak ve yaygın hoşnutsuzluğa yol açacaktır.

DİSK'in Hukuk Mücadelesi: Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik İçin Direniş

DİSK, TÜİK tarafından gizlenen verilerin, özellikle de "madde fiyat listesi"nin peşini üç yıldır bırakmıyor. Konfederasyon, bu şeffaflık eksikliğine karşı açtığı davayı kazanmasına rağmen, TÜİK yönetiminin mahkeme kararını uygulamaması üzerine yeni bir dava açtı ve bu davanın "takipçisi olmaya devam edeceğini" vurguladı. DİSK, TÜİK'in görevini doğru bir şekilde yapmamasını "milyonların ekmeğiyle oynamak" olarak değerlendiriyor. DİSK'in tutarlı protestoları ve hukuki eylemleri, kurumsal şeffaflık eksikliğine ve ekonomik adaletsizliğe karşı kritik bir denetleyici rol üstlendiğini gösteriyor.

Milyonların Talebi: Hesap Vereceksiniz!

DİSK'in TÜİK önündeki protestosu, resmi enflasyon verilerinin manipülasyonunun kabul edilemez olduğu ve milyonlarca vatandaş için ciddi sonuçlar doğurduğu yönünde net bir mesajdır. "Hesap Vereceksiniz!" çağrısı, TÜİK'ten ve hükümetten adalet ve şeffaflık talep eden güçlü bir serzenişi temsil ediyor. DİSK, işçiler, emekliler ve tüm dar gelirli gruplar için ekonomik adaleti sağlamak amacıyla gerçek verilerin açıklanması ve yargı kararlarının uygulanması mücadelesini sürdürecektir. Bu mücadele, aynı zamanda çalışan sınıfın ve emeklilerin "ekmeği" ve onuru için verilen bir mücadeledir.