DİSK-AR 2026 Sendikal Haklar Raporu: Özel Sektörde Sendikalaşma %5,7!

DİSK-AR Raporu Açıklandı: Türkiye’de Sendikal Haklar ve Grev Hakkı Tarihsel Bir Kuşatma Altında

DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR), 2026 yılı Sendikal Haklar Raporu’nu kamuoyuyla paylaştı. Rapora göre Türkiye'de her 100 işçiden yalnızca 13'ü sendikalı olabilirken, özel sektörde bu oran yüzde 5,7'ye kadar düşüyor. Her 100 özel sektör işçisinden 96’sının Toplu İş Sözleşmesi (TİS) hakkından mahrum kaldığı belirtilen raporda, grev hakkının ise “yok mertebesine” gerilediği vurgulandı.

1 Ağustos 2026 – İSTANBUL / Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın yayımladığı Temmuz 2026 istatistiklerinden yola çıkarak hazırladığı "Sendikal Haklar Raporu: Sendikalaşma, Toplu İş Sözleşmeleri ve Grevler" başlıklı çalışmasını yayımladı.

Türkiye’de işçi sınıfının örgütlenme, toplu pazarlık ve grev hakları bakımından ağır bir tablo ile karşı karşıya olduğunu ortaya koyan rapor; sendikalaşma oranlarından toplu iş sözleşmesi kapsamına, cinsiyet ve yaş kırılımlarından tarihsel grev verilerine kadar çalışma hayatına dair çarpıcı rakamlar sundu.

Sendikalaşmada Büyük Uçurum: Özel Sektörde Oran Yüzde 5,7!

Raporda, resmi sendikalaşma verileri ile kayıt dışı çalışanları da kapsayan fiili durum arasındaki derin makasa dikkat çekildi. Türkiye genelinde her 100 kayıtlı işçiden yalnızca 13’ünün bir sendikaya üye olabildiği belirtilirken, kamuda yüksek olan sendikalaşma oranlarının aksine özel sektörde örgütlenmenin adeta durma noktasına geldiği ifade edildi.

DİSK-AR verilerine göre öne çıkan sendikalaşma istatistikleri şöyle:

• Genel Oran: Her 100 işçiden sadece 13’ü sendikalı.

• Özel Sektör: Özel sektörde çalışan her 100 işçiden yalnızca 5,7’si sendikal örgütlülüğe sahip.

• Kadın İşçiler: Kadın işçilerde sendikalaşma oranı gerileyerek yüzde 9 seviyesinde kaldı (Her 100 kadın işçiden 9’u sendikalı).

• Genç İşçiler: Kayıtlı genç işçiler arasında sendikalaşma oranı yüzde 6’ya kadar düştü.

• İşkolu Barajı: Türkiye’deki her 4 sendikadan 3’ü yasal işkolu barajının altında kalarak yetkisizleşti.

Toplu İş Sözleşmesi Kapsamı Yüzde 10'da Kaldı

Raporun ikinci bölümünde toplu pazarlık hakkı ve Toplu İş Sözleşmesi (TİS) kapsama oranları ele alındı. Türkiye genelinde TİS kapsama oranının yüzde 10 civarında seyrettiği ifade edilirken, sendika üyesi olmanın TİS’ten yararlanmaya yetmediği de verilerle kanıtlandı.

• Özel Sektör Mahrumiyeti: Özel sektördeki her 100 işçiden 96’sı toplu iş sözleşmesi korumasından tamamen mahrum durumda.

• Üye Olup TİS Alamayanlar: Yasal engeller, yetki itirazları ve bürokratik süreçler nedeniyle sendika üyesi olan her 4 işçiden 1’i (628 bini aşkın işçi) toplu iş sözleşmesi kapsamı dışında kalıyor.

Grev Hakkı "Yok Mertebesinde": 1980’den Günümüze Sert Düşüş

DİSK-AR raporunun en dikkat çekici kısımlarından birini grev verileri oluşturdu. Türkiye'de grev sayısı, greve katılan işçi sayısı ve grevde geçen işgünü sayısının tarihsel olarak en dip seviyelere gerilediği belirtildi. Grev ertelemeleri ve yasal kısıtlamaların grev hakkını fiilen kullanılamaz hale getirdiği vurgulandı.

1980 yılı verileri ile günümüz kıyaslandığında ortaya çıkan tablo şu şekilde özetlendi:

"1980 yılında Türkiye'de greve çıkan işçi sayısı 70 binin üzerindeyken, AKP hükümetleri döneminde yıllık ortalama greve çıkabilen işçi sayısı 4 bin 669 seviyesinde kaldı. Grevler sayıca ve katılım bakımından yok mertebesine indirilmiştir."

"Türkiye Dünyanın En Kötü 10 Ülkesi Arasında"

Türkiye’nin Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu (ITUC) tarafından yayımlanan Küresel Haklar Endeksi’nde işçi hakları bakımından dünyanın en kötü 10 ülkesi arasında yer almaya devam ettiği hatırlatılan raporda, bu tablonun tesadüf olmadığı ifade edildi.

DİSK tarafından yapılan değerlendirmede; "Demokrasi işçinin ekmeğidir. Örgütlenme özgürlüğü, toplu pazarlık ve grev hakkının savunulması sadece bir çalışma hayatı mücadelesi değil; demokrasi, sosyal adalet ve eşitlik mücadelesinin de ayrılmaz bir parçasıdır" ifadelerine yer verildi.