TESK Genel Başkanı Palandöken’den Zincir Marketlere Sert Uyarı

ANKARA – Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, zincir marketlerin piyasada uyguladığı fiyat politikalarının serbest piyasa ekonomisinin temel ilkelerine aykırı olduğunu ve bu durumun hem tüketiciyi hem de geleneksel esnafı büyük zarara uğrattığını ifade etti. Zincir marketlerin birçok temel gıda ürününde fiyatları birlikte belirleyerek piyasaya hakim olmasının kabul edilemez olduğunu belirten Palandöken, “Serbest piyasa vatandaşın lehine işlemeli, bu bir mecburiyettir. Fiyat birlikteliği yaparak piyasanın dengesini bozuyorlar. Perakende ticarette kurallar artık radikal bir şekilde yeniden tanımlanmalı” dedi.

Palandöken, “Ticaret serbesttir deyip istedikleri gibi fiyatlarda hareketlilik sağlayıp enflasyonu yükseltmeye kimsenin hakkı olmadığının bilinmesi lazım. Zincirler bildiğiniz üzere, fiyatlarda artık son kullanma tarihi yaklaşmış, sadece bir iki ay süresi kalan ürünleri dahi piyasaya sürmek suretiyle sadece rekabet ortamını bozmakla kalmıyor, aynı zamanda bu ürünlerin tüketim tarihleri dolduğunda da tüketiciyi hedef haline getirerek sağlık riskleri oluşturuyorlar” sözleriyle mevcut duruma tepki gösterdi.

“Haksız Rekabet Ortamı Enflasyonu Körüklüyor ve Tüketiciyi Yanıltıyor”

Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, serbest piyasa adı altında kontrolsüz bir ticaret ortamının oluştuğuna ve bunun ekonomik dengeleri altüst ettiğine dikkati çekti. Palandöken, tüketicilerin fiyat yanılgılarına düşürüldüğünü belirterek, “Vatandaş tabii bunu bilmiyor. Fiyatlardaki bu yanılgılar; insertlerde, rafta, stantta ayrı fiyatlar kullanmak suretiyle ortaya çıkıyor. Zincirler, satılacak ürünleri bazı günler için deterjan, bazı günler için zorunlu tüketim malları, bazı günler için temel gıda maddeleri üzerinden vatandaşa sunmaya gayret ediyor. Bu durum, tüketicinin aleyhine, ticaretin iyi niyetini kötüye kullanan bir fırsatçılığa dönüşüyor” şeklinde konuştu.

Palandöken, bu durumun sadece tüketiciye değil, aynı zamanda perakende ticaret yapan esnafa da ciddi zararlar verdiğini ve onların ekmeğine mani olduğunu vurguladı. "Bildiğiniz üzere bunlar, yıllardır takip ettiğimiz perakende sektörünün düzenlenmesiyle ilgili eksiklerin giderilmesine yönelik çalışmalarda da gündeme geliyor. Ancak bu sene yine bilindiği üzere Meclis tatile girdi ve Perakende Yasası’nın artık bu dönemde gündeme gelmesi maalesef mümkün değil” diyerek yasal düzenleme eksikliğinin altını çizdi.

“Sürdürülebilir Ticaret Ortamı İçin Acil Adım Atılmalı”

Ekim ayında Meclis’in yeniden açılacağını hatırlatan Palandöken, o zamana kadar perakende sektörünün düzenlenmesi, enflasyonun düşürülmesi ve esnafın beklentilerinin karşılanmasının büyük önem taşıdığını belirtti. Esnafın istihdam sağlayan önemli bir kesim olduğunu vurgulayan Palandöken, “Aynı şekilde rekabet ortamının korunması, fiyatların adil bir şekilde dengelenmesi, haksız rekabetin önüne geçilmesi ve ülkemizdeki 415 meslek dalının zarar görmemesi gerçekten çok kritik. Zincir marketler, istedikleri zaman istedikleri ürünün fiyatını kırmak suretiyle hem üretici firmaları hem de perakendeci esnafı büyük zarara uğratıyorlar. Bu durum zaman içerisinde de esnafın çalışma hayatından çekilmesine ve kepenk kapatmasına sebep oluyor” dedi.

Palandöken, zincir marketlerin rekabeti nasıl ortadan kaldırdığını somut örneklerle açıkladı: “Eğer bir semtte pazar varsa veya o semtte belirli ürünlerle ilgili fiyat indirimi uygulanıyorsa, zincir marketler el birliği yaparak, adeta gizli anlaşmalarla rekabeti ortadan kaldıran kuralları işletiyorlar. Bu, serbest piyasa değil, tekelleşme ve oligopolleşmeye giden tehlikeli bir yoldur.”

“Dünyada Ne Yapılıyorsa Ülkemizde de O Yapılmalı: Esnafı Korumak Anayasal Görevdir”

Anayasa’nın 173. Maddesi gereğince esnaf ve sanatkârların devlet tarafından korunması gerektiğinin altını çizen Palandöken, sürdürülebilir bir ticaret ortamının mutlaka yeniden tesis edilmesi ve perakende ticaret tanımının değiştirilmesi gerektiğini belirtti. “Dünyada bu konudaki yapılan başarılı uygulamaların ülkemizde de bir an önce hayata geçirilmesi lazım. Yoksa perakende sektörünü tamamen yok edecekler. Ondan sonra tek fiyat, tek kalem ürün uygulamalarıyla, fiyat tespitlerini de kendi rahatlıklarıyla, hiçbir rekabet unsuru olmadan uygulayabilecekler” uyarısında bulundu.

Palandöken, esnaf ve sanatkârın toplum için hayati bir rekabet unsuru olduğunu vurgulayarak, “Esnaf ve sanatkâr olmadan toplumun rekabet edecek başka bir unsuru kalmaz. Mutlaka esnaf ve sanatkâra rekabeti sağlayacak esaslara bakılmalı ve bu konuda yasal düzenlemeler yapılmalıdır. Yoksa esnafın bu durumdaki öncülüğü, rekabet gücündeki etkinliği gün geçtikçe kaybolmaya yüz tutuyor. Nitekim, esnafın çalışma hayatındaki ömrü ortalama bir ile üç yıl arasında değişiyor. Netice itibarıyla sermayenin haksız rekabeti karşısında direnemediği için maalesef yok oluyorlar” ifadeleriyle çağrısını tamamladı.