AYM'den Asil Çelik'teki grevin yasaklanmasına ilişkin hak ihlali kararı

Anayasa Mahkemesi (AYM), DİSK'e bağlı Birleşik Metal-İş Sendikasının 2017 yılında Asil Çelik Fabrikasındaki grevinin ertelenmesine ilişkin hak ihlali kararı verdi. AYM, iktidarın, sendikaya 70 bin lira manevi tazminat ödemesine karar verdi.

Birleşik Metal-İş'in X hesabında yapılan açıklamada, "Bu karar, sendikamızın uyguladığı grevlerin Bakanlar Kurulu kararıyla durdurulmasına yönelik AYM'nin aldığı ikinci hak ihlali kararı" denildi. Yargı süreci hakkında bilgi verilen açıklamada, "Dokuz yıl sonra gelen bu karar, elbette benzer örneklerde olduğu gibi işçilerin uğradığı kayıpları ve sendikal hak ihlallerini ortadan kaldırmıyor. Öte yandan AYM'nin yasaklanan grevimize ilişkin kararı son derece açık, ibretlik ve hükümetin işçilere karşı nasıl bir suç işlediğinin kanıtıdır" ifadeleri kullanıldı.

Sendikaya manevi tazminat ödenecek

AYM'nin kararında, grev ertelemenin "ekonomik bazı sonuçları olacak bütün grevlerin milli güvenliği bozabileceği" sonucunu doğurabileceği ve "anayasal haklara demokratik toplumda gerekli olmayan ve ölçüsüz müdahalelere yol açabileceği"nin belirtildiğine dikkat çekilen açıklamada, şu ifadeler yer aldı:

"AYM ayrıca grev erteleme kararıyla ‘anayasal bir hak olan grev ve toplu sözleşme hakkının kullanılmasının fiilen anlamsız hale geldiğini ve işçilerin grev yaparak daha avantajlı bir toplu sözleşme için işvereni zorlama fırsatını kullanamadıklarını' vurgulamıştır. Bir başka deyişle işçilerin grev silahının ellerinden alındığını belirten AYM, bu nedenle Anayasa'nın 51'inci maddesi ile güvence altına alınan sendika hakkının ihlal edildiğini tespit ederek, idarenin sendikamıza manevi tazminat ödemesine karar vermiştir."

Grev ertelemenin bir 12 Eylül uygulaması olduğuna dikkat çekilen açıklamada, "Başta AKP iktidarı olmak üzere son 46 yıldır iktidara gelen hiçbir hükümet bu uygulamaya dokunmamıştır" denildi.

2018 yılında da AYM'nin benzer bir karar verdiği hatırlatılan açıklamada, şu ifadeler kullanıldı:

"Hükümet grevleri yasaklamaktan vazgeçmeyerek suç işlemeyi sürdürüyor. Grev hakkı, işçilerin en temel, evrensel ve anayasal hakkıdır. Bugüne kadar binlerce üyemizin yasal grevi yasaklandı. Bugüne kadar gerek uluslararası sözleşmeler gerekse Anayasa Mahkemesi kararlarına dayanarak ve elbette üyemizin örgütlü gücüne yaslanarak yasaklara karşı fiili grev hakkımızı kullandık. Son olarak 2024 yılında MESS üyesi işletmelerde yasaklanan grev uygulamalarımızı yasağa rağmen sürdürdük ve tarihi sözleşmelere imza attık. İşverenler olası grev yasakları ile işçilerin özgür toplu pazarlık hakkına göz dikmemeli, en temel hak olan grev hakkına saygı duymalıdır. Ülkeyi yönetenleri Anayasa'ya uyarak grev hakkımızı ihlal etmemeleri için uyarıyoruz. Biz grev hakkımızı grevle kazanmaya devam edeceğiz; çünkü haklıyız."