DİSK-AR Raporu: Türkiye'de Geniş Tanımlı İşsizlik Oranı AB Ortalamasının Üç Katı!

ANKARA - Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), 2025 yılının ikinci çeyreğine ait "İşsizlik ve İstihdamın Görünümü" raporunu yayımladı. Rapor, resmi işsizlik rakamlarının aksine, Türkiye'deki işgücü piyasasının gerçek ve vahim tablosunu ortaya koyuyor. DİSK-AR'ın geniş tanımlı işsizlik hesaplamasına göre, Türkiye'de her 100 kişiden 32'si geniş anlamda işsiz durumda. Bu oran, Avrupa Birliği ortalamasının yaklaşık üç katına denk geliyor.

Gerçek İşsiz Sayısı 13 Milyon

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) verilerine göre mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı 2025'in ikinci çeyreğinde 3 milyon 34 bin kişi olarak açıklanırken, DİSK-AR'ın yaptığı hesaplama gerçek işsiz sayısının çok daha yüksek olduğunu gösteriyor. Rapora göre, iş arama ümidini kaybedenleri, iş aramayıp çalışmaya hazır olanları ve kısmi zamanlı çalışıp daha fazla çalışmak isteyenleri de kapsayan geniş tanımlı işsiz sayısı, 13 milyon 15 bin olarak hesaplandı. Bu rakam, son üç ayda 1.5 milyonluk bir artışa işaret ediyor. Dar ve geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki fark ise 23,4 puan olarak kayıtlara geçti.

İstihdamda “Görünmeyen Buzdağı”: Kayıtlı ve Tam Zamanlı İstihdamın Düşüklüğü

DİSK-AR raporu, sadece işsizlik oranlarına değil, istihdamın niteliğine de odaklanıyor. Raporda yer alan "Kayıtlı ve Tam Zamanlı İstihdam (KATİ)" ölçütüne göre, Türkiye'deki çalışma çağındaki 66.3 milyon kişinin sadece 22.5 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı olarak çalışıyor. TÜİK'in resmi istihdam oranı yüzde 49.2 olarak açıklanmasına rağmen , kayıtlı ve tam zamanlı istihdam oranı sadece yüzde 33.9'da kalıyor. Bu durum, Türkiye'deki istihdamın büyük bir kısmının kayıt dışı, eksik veya güvencesiz olduğunu gözler önüne seriyor.

Kadın ve Genç İşsizliğinde Vahim Tablo

Rapor, özellikle kadınlar ve gençler arasındaki işsizlik sorununa dikkat çekiyor. Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 40.7 olarak hesaplanırken , bu oran erkeklerde yüzde 26.8'de kalıyor. Genç kadınlardaki durum ise daha da kritik. 15-24 yaş arası genç kadınlarda geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 53.4'e ulaşırken , genç erkeklerde bu oran yüzde 34.5 olarak gerçekleşiyor. DİSK-AR, gençlerdeki geniş tanımlı işsizlik oranının AKP'nin iktidara geldiği 2002 yılından bu yana 15.6 puan artarak yüzde 26'dan yüzde 41.7'ye yükseldiğini belirtiyor. Bu veriler, gençlerin iş bulma umutlarını kaybettiklerini ve iş aramaktan vazgeçtiklerini gösteriyor.

Türkiye'deki Geniş Tanımlı İşsizliğin Nedenleri

DİSK-AR'a göre, Türkiye'de geniş tanımlı işsizliğin bu kadar yüksek olmasının en önemli nedenleri, istihdamın niteliği ve işgücü piyasasının yapısal sorunlarıdır. İş arama ümidini kaybedenlerin, iş aramayıp çalışmaya hazır olanların ve eksik istihdam edilenlerin sayısındaki hızlı artış, geniş tanımlı işsizlik oranlarını yükseltmeye devam ediyor. Rapor, dar ve geniş tanımlı işsizlik arasındaki makasın AB ortalamasının çok üzerinde olduğunu vurguluyor; bu fark AB'de 5.2 puan iken Türkiye'de 13.9 puandır.