131 yatırım fonu tasfiye edildi: Borsada ve fon piyasasında büyük çöküş yaşandı

Tez-Koop-İş bülteninde yayımlanan ve Mustafa Durmuş tarafından yazılan değerlendirmeye göre, Türkiye’de yatırım fonları ve borsada ciddi bir finansal çalkantı yaşanıyor. Yazıya göre, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yedi portföy yönetim şirketine ait toplam 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar verdi. Kriz kapsamındaki şirketler arasında AI Capital, Atlas Portföy, Bulls Portföy, Hedef Portföy, Pardus Portföy, Pusula Portföy ve Tera Portföy bulunuyor.

Yazıda aktarılan bilgilere göre, bu yedi şirkete ait toplam 222 yatırım fonunun portföy büyüklüğü 1 trilyon lirayı, yatırımcı sayısı ise 934 bini aşıyor. Tasfiye kararı verilen 131 fonda işlem yapan yatırımcı sayısının 511 bin civarında olduğu belirtiliyor. Tasfiye edilen fonlar arasında en büyükleri, 243,6 milyar liralık TLY Tera Portföy Birinci Serbest Fonu ile 224,4 milyar liralık TP2 Tera Portföy Para Piyasası Fonu olarak sıralanıyor.

Değerlendirmeye göre, söz konusu fonlarda yaşanan likidite sıkıntısının ardından iki gün içinde 149,3 milyar lira net para çıkışı yaşandı. Bu çıkışın, fonların portföyünde bulunan hisselerin fiyatlarında hızlı düşüşe neden olduğu, BİST’in de yüzde 6’ya yakın değer kaybettiği ifade ediliyor. Yazıya göre toplam zararın yaklaşık 980 milyar lirası, değeri şişirilmiş 15-20 hisseden kaynaklanıyor ve bu hisselerin ancak yüzde 5-10’unun nakde çevrilerek kurtarılabileceği tahmin ediliyor.

Devletin krize müdahalesine ilişkin olarak yazıda, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) teminat koşullarını gevşeterek likidite limitlerini artırdığı, Türkiye Varlık Fonu’nun (TVF) Borsa İstanbul’da en büyük alıcı konumuna geldiği belirtiliyor. TCMB’nin 22 Eylül ve 24 Eylül vadeli, 150 milyar lira tutarında iki repo ihalesi açtığı ve bu ihalelere talebin açılan miktarın üç katına yakın olduğu aktarılıyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) da halka açık bankaların hisse geri alımlarının çekirdek sermayeden düşülmeyeceğine dair karar aldığı, bu kararın ardından bankacılık hisselerine alım geldiği ve BİST 100 endeksinin günü yüzde 3 artışla 13.510 puandan kapattığı ifade ediliyor.

Yazıya göre bazı fon ve portföy yönetim şirketlerinin sahip ve yöneticileri hakkında hukuki işlem başlatıldı, bir kısmı gözaltına alındı. Krizin nedenleri konusunda ekonomistlerin regülasyon eksikliği ve manipülasyon iddialarında ortaklaştığı belirtilirken, yazıda Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in krizin sistemik olmadığını ve endişe edilecek bir durum bulunmadığını açıkladığı aktarılıyor.

Değerlendirmede, kriz nedeniyle zarar gören yarım milyondan fazla yatırımcının mağduriyetinin telafi edilip edilmeyeceğinin ve borsadan çıkan paranın faiz, döviz ve altın gibi alternatif araçlara yönelmesinin enflasyon, işsizlik ve döviz kuru üzerindeki olası etkilerinin önümüzdeki süreçte takip edilmesi gerektiği vurgulanıyor.