Tez-Koop-İş: 2027 Bütçe Teklifi Emekçiye Kemer Sıktırıyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla hazırlanan 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi 22 Ekim 2026'da TBMM Başkanlığına sunuldu. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz 21 Ekim'de teklife ilişkin sunum yaptı. Plan ve Bütçe Komisyonu üyelerinin hazırlığı için bir haftalık aranın ardından bütçenin geneli üzerindeki görüşmelerin 27 Ekim'de başlaması, bakanlık ve kamu kurumlarına ilişkin görüşmelerin ise 27 Kasım'da tamamlanması planlanıyor. Komisyon sürecinin ardından teklif TBMM Genel Kurulu'nda ele alınacak.

Tez-Koop-İş'in bütçe teklifine ilişkin yayımladığı analizde, net bütçe gelirlerinin 23 trilyon 150 milyar TL'ye, vergi gelirlerinin 22 trilyon 139 milyar TL'ye, harcamaların ise 27 trilyon 276 milyar TL'ye ulaşmasının öngörüldüğü belirtildi. Bu çerçevede bütçe açığının 3 trilyon 868 milyar TL'ye ve milli gelire oranının yüzde 3,5'e çıkması, faiz giderlerinin de 3 trilyon 975 milyar TL'ye (yüzde 3,5) yükselmesinin beklendiği aktarıldı.

Analizde, bu yıl yüzde 3,1 olan bütçe açığının 2027'de yüzde 3,5'e çıkarılıp 2028'de yüzde 3,1'e, 2029'da ise yüzde 2,8'e düşürülmesinin hedeflendiği, bunun önümüzdeki üç yılda göreli olarak daha az kamu harcaması ve/veya daha fazla vergi tahsilatı anlamına geldiği ifade edildi. Sendikaya göre dar anlamdaki vergi yükü 2026'da yüzde 17,1 iken 2027'de yüzde 17,9'a, 2028'de yüzde 18'e, 2029'da yüzde 18,1'e yükseltilecek; geniş anlamdaki vergi yükü de bu yıl yüzde 24,3'ten üç yıl içinde aşamalı olarak yüzde 25,1'e çıkarılacak.

Açıklamada, siyasi iktidarın sermayeden vergi almayı tercih etmediği, bu nedenle vergi yükünün ağırlıklı olarak halktan toplanacağı savunuldu. Bu değerlendirmeye destek olarak son dönemde benzin, motorin, LPG ve alkollü içkiye yapılan vergi zamları örnek gösterildi. Sendika, hedeflenen bütçe giderlerinin milli gelirin yüzde 23'üne denk düştüğünü, bu oranın düşüklüğünün özellikle kriz dönemlerinde sosyal devletin büyük ölçüde geriletildiğinin göstergesi olduğunu belirtti.

Analizde ayrıca, bu yılın Ocak-Eylül döneminde Merkezi Yönetim Bütçesi'nden yapılan toplam 13 trilyon 565 milyar TL'lik harcamaya karşılık yatırımlara ayrılan payın sadece 583 milyar TL'de kaldığı aktarıldı. Sendika, ekonomik büyümenin canlandırılması için devletin yeni yatırımlar yapmasının, buna ihtiyaç duyulacak kaynağın ise sermaye sınıfı ve rantiye kesimden alınacak vergilerle karşılanabileceğini öne sürdü.

Kamu emekçilerinin maaşlarına ilişkin değerlendirmede, personel giderlerinin 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 36,3, 2026'da yüzde 40,1 artması beklenirken, bu artış oranının 2027'de yüzde 24,1'e, 2028'de yüzde 22,1'e, 2029'da ise yüzde 17,1'e gerileyeceği belirtildi. Sendika, bu oranların bütçeden kamu emekçilerine yapılacak transferlerin ivme kaybederek azalacağını, kamu emekçisi sayısındaki artış ve yüksek enflasyon karşısında kişi başına düşen payın gerileyeceğini gösterdiğini savundu.