Yüzde 27 zam dayatmasına karşı iş bırakan Çengel İplik işçileri işbaşı yaptı

Başpınar Organize Sanayi Bölgesinde bulunan Çengel İplik’te çalışan işçiler, 28 bin lira olan ücretlerine yüzde 27 zam dayatılmasına karşı fabrika önünde eyleme geçti. Gece vardiyasının başlattığı eyleme gündüz vardiyasında çalışan işçilerin de katılmasıyla büyüyen protesto, işçilerin taleplerinin kabul edilmemesi üzerine bir süre sonra sona erdi. Toplamda 560 işçinin çalıştığı iki fabrikada da işçiler, herhangi bir kazanım elde edemeden dağılmak zorunda kaldı.

İşçiler, zam görüşmelerinde kendilerine “Yüzde 27’yi devlet verdi, fazlasını veremeyiz. Girin çalışın” denildiğini aktardı. Gündüz vardiyasında çalışan bir grup işçinin işbaşı yapmasının ardından, gece vardiyasında çalışan işçiler de evlerine döndü.

“Piyasanın yine altında kaldık”

Eylem sırasında konuşan işçiler, dayatılan zammın piyasanın gerisinde kaldığını vurguladı. Bir işçi, ücretlerin zaten yetersiz olduğunu belirterek şunları söyledi: “Bu zamla yine piyasanın altında kaldık. Bize dedikleri şey şu: ‘Devlet yüzde 27 verdi, biz fazlasını vermeyiz.’ Ama her şey zamlanıyor, bizim ücret yerinde sayıyor.”

İşçiler yalnızca ücretlerin düşüklüğünden değil, sosyal hakların yokluğundan da şikayetçi. Aynı işçi, bayram harçlığı ve erzak yardımı gibi desteklerin Çengel İplik’te bulunmadığını dile getirerek, “Bayram harçlığı da vermiyorlar, erzak da vermiyorlar. Diğer fabrikalarda en azından bunlar var. Bizde hiçbirisi yok” dedi.

“Aileyiz diyorlar, yıllardır kanımızı emdiler”

İşverenin “Biz bir aileyiz” söylemine tepki gösteren işçiler, bu sözlerin çalışma koşullarıyla örtüşmediğini ifade etti. Uzun süredir fabrikada çalışan bir işçi, patronun söylemleri ile gerçekler arasındaki farkı şöyle anlattı: “Gelip bize ‘Biz bir aileyiz’ diyorlar. Yıllardır kanımızı emdiler, hâlâ aile falan diyorlar. Eyleme devam edeceğimizi söyledik ama hiçbir talebimizi kabul etmediler. Temsilci arkadaşlar görüşmeler yaptı ama ortada hiçbir gelişme yok.”

İşçiler, yalnızca ücret artışı değil, çalışma koşullarının iyileştirilmesini de talep ediyor. Servis ve yemek sorunlarının yıllardır çözülmediğini belirten işçiler, iki fabrika arasındaki düzenin kendilerini daha da yorduğunu aktarıyor.

Servis var, düzen yok; yemek var, soğuk

Bir işçi, özellikle servis ve yemek düzeninin günlük yaşamlarını zorlaştırdığını şu sözlerle anlattı: “Servis ve yemek sorunu var. Yemekler 1. fabrikadan 2. fabrikaya gelene kadar soğuyor. Evden çıkıyoruz, önce 1. fabrikaya gidiyoruz, oradan 2. fabrikaya geçiyoruz. Eve geç dönüyoruz. Millet mağdur. Verilen para yetersiz.”

İşçiler, bu koşullarda dayatılan yüzde 27’lik zammın kabul edilebilir olmadığını, taleplerinin görmezden gelindiğini dile getiriyor.

Kârda, teşvikte var; zamda ve vergide yok

İşçilerin tepkisi yalnızca ücretlere değil, şirketin mali tablosu ile işçilere dayattığı zam arasındaki uçuruma da yöneliyor. Çengel Tekstil, 2024 yılında 45 milyon TL kâr beyan etti. Bu tutarın güncel karşılığı yaklaşık 61.5 milyon TL’ye denk geliyor. Ancak şirket, aynı yıl beyan ettiği bu gelir üzerinden hiç kurumlar vergisi ödemedi.

Benzer tablo önceki yıllarda da değişmedi. Şirket 2023 yılında 72 milyon TL (güncel karşılığı yaklaşık 139.66 milyon TL), 2022 yılında ise 45.38 milyon TL (güncel karşılığı yaklaşık 126.55 milyon TL) kâr beyan etmesine rağmen her iki yılda da kurumlar vergisi ödemedi.

Öte yandan Çengel Tekstil, 2022 yılında suni ve sentetik elyaf üretimine yönelik yatırımı kapsamında ciddi teşviklerden yararlandı. Yıllık 22.8 bin tonluk üretim yatırımı için şirket; faiz desteği, gümrük vergisi muafiyeti, KDV istisnası, altı yıl boyunca sigorta primi işveren hissesi desteği ve yüzde 70 vergi indirimi aldı. Bu teşviklerin güncel maddi karşılığının 58.48 milyon TL olduğu belirtiliyor.

KAYNAK:  EVRENSEL